İDARİ KOLLUK YETKİSİ KAPSAMINDA İMAR KANUNU’NUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Abstract

Günümüz toplumlarında toplumsal ihtiyaçların en önemlilerinden bazılarının kişilerin barınma ve güvenlik ihtiyaçları olduğu söylenebilir. Birbiri ile sıkı ilişki içerisinde olan ve toplumsal huzur ve güvenliği de ilgilendiren bu iki ihtiyaç için yasal düzenlemeler yapılarak hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik sağlanması elzemdir. Ülkemizde gerek Anayasa gerekse de normlar hiyerarşisinde onun alt düzeyinde yer alan çeşitli kanun ve yönetmeliklerle bu alanda yapılan düzenlemelerle bir düzen sağlanmaya çalışılmıştır. Bilindiği üzere idare hukukumuz uyarınca merkezi idare ve mahalli idareler yalnızca kamu hizmeti sunmakla yükümlü olmayıp aynı zamanda kamu düzeninin sağlanması ve korunması amacıyla çeşitli kolluk yetkileriyle de donatılmıştır. Yukarıda belirtilen barınma ve güvenlik ihtiyaçları ile yakından ilgili olarak şehirleşme ve yapılaşma bakımından temel normatif çerçeveyi oluşturan 3194 sayılı İmar Kanunu, ülkemizde idarelerin kolluk yetkilerinin düzenlendiği temel metinlerden biridir. Bu çalışmada öncelikle kolluk ve kolluk çeşitleri irdelenmiş, ardından bir özel idari kolluk türü olan imar kolluğuna dair öğretideki yaklaşım ile Anayasa Mahkemesi ve Danıştay’ın yaklaşımı incelenmiştir. Çalışmada İmar Kanunu’nda öngörülen idari kolluk makamları ile bu makamların yetkileri tespit edilmiş, bu yetkilerin kapsamı, kullanım şekilleri ve sınırları incelenmiştir. Kanun’un sistematiği içerisindeki düzenlemelerin, kamu düzeninin idarenin imar alanındaki faaliyetleri üzerinden sağlanmasına ne ölçüde elverişli olduğu analiz edilmiştir. Daha sonra, uygulamada karşılaşılan sorunlar ve doktrinde dile getirilen eleştiriler ışığında İmar Kanunu’ndaki eksik düzenlemeler ve boşluklar irdelenerek buna dair çözüm önerilerimiz sunulmuştur.