SUALTI HOKEYİ SPORCULARININ BİLİNÇLİ FARKINDALIK, BİLİŞSEL ESNEKLİK VE DUYGU DURUMLARININ İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı sualtı hokeyi sporcularının bilinçli farkındalık, bilişsel esneklik ve duygu durumlarının incelenmesi ve birbirlerine olan etkilerini ortaya koymaktır. Tarama modeli, var olan herhangi bir olay veya durumu olduğu şekliyle ortaya çıkarmak ve bununla ilgili ortaya çıkan tavır, davranış, açıklama, karşılaştırma ve betimleme yönteminin kullanıldığı çalışmalardır (Karasar, 1998). Betimsel bir çalışma olan araştırmanın evreni, 2025 yılında İstanbul İlinde aktif olarak sualtı sporcusu olan bireylerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklem grubu ise; çeşitli ilçelerde bulunan lisanslı sualtı sporcusu olan gönüllü 40 kadın, 83 erkek toplamda 123 kişi katılmıştır. Katılımcılar gönüllü olarak çalışmaya dâhil edilmiş ve veri toplama sürecinde etik kurallar çerçevesinde bilgilendirilmişlerdir. Çalışma grubunun belirlenmesinde, bireylerin aktif sualtı sporuyla ilgili geçmiş deneyimleri göz önünde bulundurulmuş olup, araştırmaya dahil edilmişlerdir. Bu araştırmada, betimsel istatistikler, normallik testleri, Cronbach Alfa güvenilirlik analizi ve korelasyon analizleri için SPSS 30 programı kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ve yol analizi ise AMOS 30 programı ile gerçekleştirilmiş ve modelde ilişkilerin anlamlılığı için p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirlik düzeyi Cronbach Alfa katsayısı ile, verilerin dağılımı ise çarpıklık (Skewness) ve basıklık (Kurtosis) değerleri ile değerlendirilmiştir. Model uyumunu sağlamak adına aracı değişkenler olarak ele alınan kaygı ile keyifsizlik, kaygı ile öfke ve coşku ile mutluluk arasında yüksek düzeyde regresyon ağırlıklarına ilişkin düzeltmeler önerildiğinden model uyumunu sağlamak adına bu değişkenler arasında önerilen regresyon bağlantıları kurulmuş ve model uyumu sağlanmıştır. Sonuç olarak bilinçli farkındalık ölçeğinin spor duygu ölçeği alt boyutları kaygı, keyifsizlik, öfke ve mutluluk aracılığıyla bilişsel esnekliğe anlamlı etki ettiği saptanmıştır. Sadece coşku duygu durumunun aracılık rolü anlamlı değildir. Bu durumda bilinçli farkındalığın duygu durumları aracılığıyla etkisinden bahsetmek mümkündür.