Klorürün Şeker Pancarı (Beta vulgaris L.) Verim ve Kalite Değerleri Üzerine Etkisi

Abstract

Çalışma, klorür (Cl-1) uygulamalarının şeker pancarı (Beta vulgaris L.)’nın verim ve kalite değerlerine etkisini belirlemek amacıyla 2018 ve 2019 yıllarında, Şeker Enstitüsü Eskişehir Deneme İstasyonu’nda yürütülmüştür. Araştırmada, şeker pancarında verim ve kalite değerlerinin ölçülmesi yanında, uygulamaların bitki besin maddesi kapsamına etkisi de değerlendirilmiştir. Denemeler, her iki yılda da tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma konuları klorürün; 0, 2, 4, 6 ve 8 kg Cl- da-1 uygulama düzeylerinden oluşmuştur. Birleştirilmiş varyans analiz sonuçlarına göre, klorür; pancar kök verimi, şeker varlığı, sodyum, potasyum (K) ve zararlı azot (N) kapsamı ile arıtılmış şeker varlığı ve şeker verimi üzerine anlamlı bir etki yapmamıştır. Şeker pancarı verim ve kalite değerlerini artırmayan potasyum klorür kaynaklı klorür uygulamaları; bitkinin verim ve kalitesini düşürecek toksik bir etki de yapmamıştır. Klorür uygulamaları ile verilen 0.0-16.8 kg da-1 arasındaki potasyum klorür gübre uygulaması; orta sınıf klorür kapsayan deneme alanı topraklarında şeker pancarına toksik etki yapmadığı, verim ve kalitede değerlerinde de düşüşe neden olmadığı görülmüştür. Ayrıca klorür uygulamalarının bitkinin nitrat alımını engelleyerek azot kapsamını düşürerek şeker pancarının şeker varlığında artış gerçekleşmesi stratejisinin çalışmadığı görülmüştür. Uygulamalar; şeker pancarı bitki örneklerinde makro ve mikro bitki besin maddelerinden N, fosfor, K, magnezyum, kükürt, çinko, demir, mangan, bakır ve bor kapsamını değiştirmezken, kalsiyum ve Cl- miktarını önemli ölçüde artırmıştır.The research was conducted at Sugar Institute Eskişehir Experiment Station in 2018 and 2019 to evaluate the effect of chloride (Cl-1) applications on the yield and quality of sugar beet (Beta vulgaris L.). In the experiment, besides measuring the yield and quality values of sugar beet, the effect of the applications on the plant nutrient content was evaluated. Trials were conducted in a randomized complete blocks design with 4 replications in both years. Research subjects consisted of 0, 2, 4, 6, and 8 kg Cl-1 da-1 application levels of chloride. According to the combined analysis of variance; chloride did not have a significant effect on beet root yield, sugar concentration, sodium content, potassium (K) content, harmful nitrogen (N) content, refined sugar concentration, and refined sugar yield. Chloride applications originating from potassium chloride, which do not increase the yield and quality values of sugar beet, did not have a toxic effect that would reduce the yield and quality of the plant. It was observed that the application of potassium chloride between 0.0-16.8 kg da-1 with the applications of chloride did not have a toxic effect on the sugar beet in the soil of the trial area containing middle-class chloride. In addition, it was observed that the strategy of increasing the sugar concentration of sugar beet did not work, as chloride applications reduced the nitrogen content of the plant by preventing nitrate uptake. While the applications did not change the content of macro and micro plant nutrients; N, phosphorus, K, magnesium, sulfur, zinc, iron, manganese, copper, and boron in sugar beet plant samples, they significantly increased the calcium and Cl- content.