ENFLASYON ORTAMINDA VERGİ YÜKÜ ARTAR MI? TÜRKİYE’DE “MALİ SÜRÜKLENME (FISCAL DRAG)” ÜZERİNE BİR ANALİZ

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de enflasyonun gelir vergisi sistemi üzerindeki etkilerini mali sürüklenme (fiscal drag) kavramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Analizde, 2005–2024 dönemine ait asgari ücret verileri, gelir vergisi tarifeleri ve enflasyon göstergeleri birlikte değerlendirilerek nominal gelir artışlarının bireylerin reel vergi yükü üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Bulgular, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde nominal ücret artışlarının büyük ölçüde fiyat artışlarından kaynaklandığını, buna karşın vergi dilimlerinin yeterince güncellenmemesi nedeniyle bireylerin daha yüksek vergi dilimlerine girdiğini göstermektedir. Bu durum, reel gelirde anlamlı bir artış olmamasına rağmen efektif vergi oranlarının yükselmesine ve bireylerin harcanabilir gelirlerinin azalmasına yol açmaktadır. Analiz sonuçları, mali sürüklenmenin Türkiye’de somut, ölçülebilir ve süreklilik arz eden bir olgu olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu sürecin vergi adaletini zedelediği ve özellikle ücretli kesim üzerinde ek bir mali yük oluşturduğu tespit edilmiştir. Çalışma, mali sürüklenmenin olumsuz etkilerini azaltmak için vergi tarifelerinin enflasyona endekslenmesi ve daha sık güncellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.