Kültürel ve sanatsal yaratıcılığın teşvik edilmesi ve etik yükümlülükler bağlamında telif haklarının korunmasına ilişkin kavramsal bir çözümleme

Abstract

Toplumda kültür ve sanatın gelişmesi için fikir ve sanat adamının yaratıcılığına ihtiyaç vardır. Önemli bir sosyal değer olan yaratıcı fikir emeğine gösterilen saygının derecesi, bir toplumun vardığı düzeyin önemli bir göstergesidir. Fikir ve sanat adamının emeğine saygı duyulması ve yaratıcılığının teşvik edilmesi; onun yaratıcılığının ürünü olan eserlerin telif haklarının korunmasıyla olanaklıdır. Telif haklarının toplumsal yaşamdaki işlevi sadece kültürel boyutla sınırlı değildir. Telif hakları, kültürel gelişmenin alt yapısı olmanın yanında sağlam bir ekonominin kurulmasına da zemin hazırlar. Bu nedenle özellikle gelişmiş ülkeler, ihlalleri en aza düşürmek için ciddi önlemler almaktadırlar. Böylece, vergi kayıplarının ve işsizliğin azalması, üretimin artırılması, sektörlerin gelişmesi ve ülkenin refaha ulaşması sağlanır. Alanyazın taraması yöntemiyle yapılan bu betimsel çalışmada; telif haklarının bir kavramsal çözümlemesi yapılarak, telif hakları ihlalleri betimlenmiş ve bu hakların korunmasının toplumun kültürel, sanatsal ve ekonomik gelişmesi açısından önemi açıklamış ve buna ilişkin yasal ve etik ilkeler bağlamında öneriler geliştirilmiştir. Telif hakları ihlallerinin önlenmesi ve bu hakların korunması yönünde yapılacak yasal düzenlemelerin yanısıra toplumun bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi ve böylelikle etik ilkeler bağlamında toplumsal özdenetimin sağlanmasının önemine özel vurgu yapılmıştır.