Lise öğrencilerinin çoklu zeka alanlarına göre bilişüstü öğrenme stratejilerinin incelenmesi

Abstract

Problem Durumu: Zekânın tanımlanması konusu uzun yıllar eğitimcilerin üzerinde durduğu bir konu olmuştur. Zekâ ile ilgili olarak bazı eğitimciler kendilerinin hazırladıkları bir takım sorulardan oluşan testleri uygulayarak, zekâ ölçümlerinde bu testleri baz almış ve zekâyı "bu testlerin ölçtüğü nitelikler" olarak tanımlamıştır. Bazıları ise "bireyin öğrenme gücü" olarak tanımlamıştır (Saban, 2005). Howard Gardner zekâ kavramına farklı bir boyut getirerek insanlardaki zekânın tek bir boyutla değil, çok farklı boyutlarda değerlendirilebileceği gerçeğini ortaya atmıştır. Zekâyı, "yaşadığımız toplumda faydalı şeyler yapabilme kapasitesi" olarak tanımlamıştır. Zekâ olarak adlandırdığı sekiz farklı beceriyi öğrenme, problem çözme ve insan olma için etkili birer araç olarak ele alarak, her insanın farklı, tek ve özel olduğunu ve insanlığa katkısının farklı yönde olduğunu ileri sürmüştür (Yavuz, 2001). Howard Gardner 1983 yılında "Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences" adlı eserinde kuramını açıklarken sadece dil ve matematik zekâsını hesaba katan klasik zekâ testi ve tanımını tarihe karıştırmıştır. 1993 yılında yayınlanan eseri "Multiple Intelligences" ta ise eğitimciler tarafından kabul gören kuramı ile hızla geleneksel zekâ düşüncelerini ve eğitim sistemini etkileyerek birçok projenin hayata geçirilmesini sağlamıştır. Yaşamdaki hiçbir aktivite tek bir zekâ bölümü ile ilgili değildir. Yapılan çok basit işlerde bile farklı zekâ bölümleri kullanılabilir. Her insanın baskın olarak kullandığı bir veya birden fazla zekâ alanı vardır. Örneğin; sözel ve görsel zekâsı baskın olan bir birey yol tarif ederken hem sözel zekâsını, hem de yaptığı çizimlerle görsel zekâsını kullanır. Unutulmaması gereken nokta insanların kesinlikle bir zekâ alanı ile etiketlenmemesi gerçeğidir.