Orta Çağ seyyahlarına göre Türk kültür dünyası (Ibn Fadlan / Ibn Havkal / Ibn Battuta)

Abstract

Türk kültürü, tarihi ve medeniyetiyle ilgili alanyazında birçok araştırma ve inceleme yapılmıştır. Bu durum Türk tarihinin aydınlatılması ve Türk kültürünün anlaşılmasına vesile olmuştur. Bu çalışmada ilk olarak seyyah, seyahat, seyahatname, seyahat nedenleri ve çeşitleri ile ilgili malumatlara yer verilmiştir. Orta Çağ seyyahlarından İbn Fadlan, İbn Havkal ve İbn Battuta'nın hayatları ve seyahatnameleri irdelenmiştir. İbn Fadlan'nın eseri olan El Rihle, İbn Havkal'ın yapıtı olan Süret'ül Arz ve İbn Battuta'nın seyahatnamesi incelenerek Türk kültür dünyası ile ilgili içerdikleri bilgiler mukayese edilmiştir. Ayrıca Arap, Bizans, Rus ve Çin kaynaklarını incelemiş olan yazarların bilgileri karşılaştırılarak bir sonuca varılmaya çalışılmıştır. Orta Çağ gezginlerinin seyahatnamelerinde anlatılan İtil Bulgarları, Hazarlar, Oğuzlar, Peçenekler, Başkurtlar ve İkinci Beylikler gibi Türk toplulukları ve devletleri ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Seyahatnamelerde adı geçen bu Türk topluluk ve siyasi idarelerinin devlet teşekkülü, iktisadi sistemleri, sosyal yapıları ve yaşayışları, inanç yapıları ve dini yaşantıları, hukuk sistemleri, suçlar ve suçlulara verilen cezalar gibi bazı konu başlıkları ve bunların alt başlıkları ile ilgili bilgiler irdelenerek diğer kaynaklar ve seyyahların bilgiler mukayese edilmiştir. Bu sonuçlardan hareketle ulaşılan bulgular, Türk kültür dünyasına ışık tutmuştur.

Many researches and studies have been conducted in the literature on Turkish culture, history and civilization. This situation has been instrumental in elucidating Turkish history and understanding Turkish culture. In this study, firstly, information about the traveler, travel, travelogue, reasons and types of travel are included. The lives and travelogues of the medieval travelers Ibn Fadlan, Ibn Havkal and Ibn Battuta were examined. El Rihle, the work of the medieval traveler Ibn Fadlan, Süret'ül Arz, the work of Ibn Havkal, and Ibn Batuta's travelogue were examined and the information they contained about the Turkish cultural world was compared. In addition, an attempt was made to reach a conclusion by comparing the information of the authors who examined the information in other Arab sources, Byzantine sources, Russian anals and Chinese sources. In addition, information about Turkish communities and states such as Itil Bulgars, Khazars, Oghuzs, Pechenegs, Bashkirs and Second Principalities, described in the travelogues of medieval travelers, is included. Information on some topics and subheadings of these Turkish communities and political administrations mentioned in the travelogues, such as their state formation, economic systems, social structures and lifestyles, belief structures and religious lives, legal systems, crimes and punishments given to criminals, are examined and other sources and authors are included. The information provided to us has been compared. It is hoped that the findings obtained based on these results will shed light on the illumination of the Turkish cultural world.