SİİRT YÖRESİ TRABZON HURMALARININ (Diospyros kaki L. ) FİZİKOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ

Abstract

Bu çalışma 2018 yıllında Siirt ili Eruh ve Şirvan köy ve mezralarında yetişen Trabzon hurması (Diospyros kaki) genotipinin içeriği bakımından oldukça zengin olması ve bu konuda yapılmış çalışmaların yetersiz olduğunun düşünülmesi üzerine yapılmıştır. Trabzon hurması genotipinin fizikokimyasal özelliklerini farklı yöntemlerle antioksidan, besin elementleri, şeker analizi, flavonoid, karotenoid ve fenolik bileşik miktarları bulunmuştur. Fizikokimyasal özellikleri bakımından incelenen Trabzon hurması genotipi 3 tekrar üzerine çalışılmış ve örneklerin toplam fenolik ortalaması gallik asit cinsinden Şirvan için 16,208µg /µL ±1,541, Eruh için ise 13,42µg/µL±0,719 olarak bulunmuştur, Toplam karotenoid ortalaması Eruh için 3,178 μg/g Şirvan için ise 6,959 μg/g, antioksidan aktivite tayini Eruh için ortalama sonuçlar 0,201467, 0,191133, 0,169467 Eq/ml olarak bulunmuş. Aynı zamanda Şirvan için bulunan ortalama sonuçlar ise 0,192733, 0,149367, 0,144133 Eq/ml olarak elde edilmiştir. Toplam flavonoid ortalaması Eruh için 0,5391 mg/ml Şirvan için ise 0,5833 mg /ml olarak hesaplanmıştır. Şeker analizi Eruh için fruktoz 202249,4576 ppm, glikoz 108824,5636 ppm, sukroz 11511,4616 ppm, maltoz 315,782 ppm Şirvan genotipinde ise. Fruktoz 212402,752 ppm, glikoz 145062,2523 ppm, sukroz 11994,4913 ppm, maltoz 446,8916 ppm olarak tespit edilmiştir. Eruh makro ve mikro element ortalamaları Cu 1,607, Fe 25,563, Mg 475,493, Mn 4,704, P 42,949, Zn 2,347, Ca 249,104, K 14216,815 mg/kg yüzdelik olarakta N 0,752, Protein 4,689 olarak Şirvan genotipinde ise Cu 1,161, Fe 8,581, Mg 505,775, Mn 13,776, P 46,752, Zn 1,34, Ca 125,021, K 10845,164 yüzdelik olarakta N 0,605, Protein 3,785 tespit edilmiştir. İstatistiki analizler sonucunda Eruh bölgesinden alınan Trabzon hurması meyvesin de tartarik asit miktarı ortalama 119,019 ppm, malik asit 3542,058 ppm, askorbik asit 22,073 ppm, asetik asit 4809,502 ppm, sitrik asit 1760,5526 ppm olarak tespit edilmiştir. Şirvan bölgesinden alınan meyve örneklerinde ise tartarik asit 101,716 ppm, malik asit 3420,846 ppm, askorbik asit 24,47966 ppm, asetik asit3357,561 ppm, sitrik asit ise 1310,686 ppm ortalama olarak tespit edilmiştir Laboratuvar ortamında yapılan araştırmalarda da görmekte olduğumuz gibi genotiplerin aynı bölge, aynı ağaçta yetiştirilmiş olsa bile renk, tat, aroma vb. gibi fizikokimyasal özelliklerinde ufak değişimler gösterebilmektedir.