Kıl Keçisi Melezlerinde Kan Demir Düzeyinin Bazı Karaciğer Enzimleri ve Histolojisi İle İlişkisi

Abstract

Besinlerdeki demir ve protein yetersizliği, steatore ve vitamin C eksikliğinde olduğu gibi demir emilim mekanizmasındaki bozukluklar da hiposideremiye neden olabilir. Karaciğer yetmezliği, nefrotik sendrom, üremi, eksudatif enteropati, doğumsal atransferrinemi ve malignitelerde hiposideremi saptanabilir. Sunulan çalışmada standart yem ile beslenen Kıl Keçisi melezlerinde kan demir düzeyinin bazı biyokimyasal ve hematolojik parametreler ile karaciğer histolojisi üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlandı. Kesim öncesi yapılan serum demir analizlerine göre demir düzeyi normal 10, düşük 17 adet erkek Kıl Keçisi melezlerinin kesim sırasında vena jugularislerinden usulune uygun olarak kan örnekleri alınıp demir (Fe), alanin aminotransferaz (ALT), gama glutamil transferaz ( GGT), aspartat aminotransferaz (AST), alyuvar ve hematokrit analizleri yapıldı. Histolojik inceleme için yine kesim sırasında kontrol ve deneme grubu hayvanlardan karaciğer doku örnekleri alınarak %10 formalin solüsyonunda bekletildi. Karaciğere yapılan kesitlerde genel durumu belirlemek için Crossman’s triple, glikojeni belirlemek için PAS, ferritin varlığını belirlemek için ise Perl’s Tekniği uygulandı. Kan analizlerinin sonuçları kontrol ve deneme grubunda sırasıyla; Fe düzeyi 210.24±5.13-127±4.16 μg/dL, ALT aktivitesi 31.17±0.38-20.71±0.54 U/L, GGT aktivitesi 54.03±0.87-49.59±2.23 U/L, AST aktivitesi 63.46±2.67-69.29±2.04 U/L, alyuvar sayısı 8.06±0.64-6.50±1.13 (x10 6 /µ/l), hemoglobin düzeyi 10.95±0.43-7.15±0.80 g/dl, hematokrit %32.57±3.02-30.43 ±2.04 olarak tespit edildi. Yapılan histolojik incelemelerde demir eksikliği görülen grupta karaciğerde hepotositlerin glikojeni kaybettiği, depo ferritinin azaldığı ve remark kordonlarının yapısının bozulduğu belirlendi. Sonuç olarak, demir düzeyi düşük olan Kıl Keçisi melezlerinde karaciğerin histolojik yapısında önemli değişiklikler oluştuğu gözlendi. Bu grupta görülen demir eksikliğinin olası bir beslenme yetersizliğine bağlı olabileceği kanısına varıldı. Sonuç olarak, Kıl Keçisi melezlerinde Fe düzeyinin düşüklüğünün olası bir beslenme yetersizliğine bağlı olabileceği kanısına varıldı.