Diyarbakır'da (Silvan, Sur ve Hazro) yetiştirilen yerel elma çeşitlerinin bazı meyve özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada Diyarbakır ili Silvan, Sur ve Hazro ilçelerine bağlı mahallelerde yetişen yerel elma genotiplerinin morfolojik, fizyolojik, pomolojik ve bazı kimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2023 yılında yürütülmüştür. Çalışmada 30 elma genotipinin meyve ve ağaç özellikleri belirlenmiştir. Yapılan gözlemler sonucunda tomurcuk patlaması 9-21 Mart, çiçeklenme başlangıcı 23 Mart-2 Nisan, tam çiçeklenme 2-12 Nisan, çiçeklenme sonu 10-21 Nisan ve hasat tarihlerinin 20 Haziran-20 Eylül arasında gerçekleştiği tespit edilmiş olup tam çiçeklenmeden hasada kadar geçen gün sayısının ise 77-177 gün olduğu belirlenmiştir. İncelenen yerel elma genotiplerinin meyve ağırlığı 18,6-140,2 g, meyve iriliği 0,73-1,06 mm, meyve kabuk kalınlığı 0,18-1,04 mm, meyve eti sertliği 3,53-8,5 kg/cm², SÇKM değeri % 9,6-18,5, TEA değeri % 0,38-2,35, pH değeri 2,77-4,26, meyve kabuk rengi değerleri L* 44,26 -78,38, a* -8,90 -33,16 b* 28,62 -61,05, meye eti rengi değerleri L* 57,40-83,50, a* -5,98-28,62, b* 17,03-50,67, toplam fenolik madde miktarı 49,98-98,3 mg GAE/100 g ve toplam antioksidan kapasitesinin ise 4,09-9,66 µmol TE/g arasında olduğu tespit edilmiştir.

This study was conducted in 2023 to determine the morphological, physiological, pomological and some chemical properties of local apple genotypes grown in the neighborhoods of Silvan, Sur and Hazro districts of Diyarbakır province. In the study, fruit and tree characteristics of 30 apple genotypes were determined. As a result of the observations, it was determined that bud burst occurred between 9-21 March, the beginning of flowering occurred between 23 March-2 April, full bloom occurred between 2-12 April, the end of flowering occurred between 10-21 April and harvest dates occurred between 20 June and 20 September. It was determined that the number of days was 77-177 days. Fruit weight of the local apple genotypes examined was 18.6-140.2 g, fruit size 0.73-1.06 mm, fruit shell thickness 0.18-1.04 mm, fruit flesh hardness 3.53-8.5 kg/ cm², TEA value 9.6-18.5%, TEA value 0.38-2.35%, pH value 2.77-4.26, fruit skin color values L* 44.26 -78.38, a* -8.90 -33.16 b* 28.62 -61.05, meat color values L* 57.40-83.50, a* -5.98-28.62, b* 17.03-50 It was determined that .67, total phenolic substance amount was between 49.98-98.3 mg GAE/100 g and total antioxidant capacity was between 4.09-9.66 µmol TE/g.