Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesinde ahlak dersi veren atasözleri üzerine bir inceleme

Abstract

Kültürel değerlerin devamlılığı ve korunması açısından büyük önem taşıyan atasözleri, geçmişten günümüze belli deneyim ve tecrübeler sonucunda ortaya çıkan, diğer Anonim Halk Edebiyatı ürünlerinde olduğu gibi başlangıçta icracısı belli olan fakat daha sonra unutulan, halka mal olmuş kalıplaşmış sözlerdir. Toplumlar; deneyimlerini ifade eden, anlatılanları değerli kılan ve söyleyişi lezzetlendiren atasözlerine daima ihtiyaç duymuştur. Bu çalışmada Kırgız ve Türk kültüründeki ahlaki değerler, kültür hazinesi olarak nitelendirilen atasözleri üzerinden değerlendirilmiş olup, Türkiye Türkçesi için Ömer Asım Aksoy'un "Atasözleri Sözlüğü", Ragıp Soysal'ın "Türk Atasözleri" ve Metin Yurtbaşı'nın on bin atasözünü derlediği "Sınıflandırılmış Türk Atasözleri" başlıklı eserleri; Kırgız Türkçesi için ise Ülkü Çelik Şavk'ın "Kırgız Atasözleri", Ahmet Güngörve Asel Cailova Güngör'ün Kırgız Atasözleri kitabı temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bunlara ek olarak ihtiyaç duyulması halinde birçok araştırma makalesi, doktora ve yüksek lisans tezi taranarak Kırgız ve Türkiye Türkçesinde ahlak dersi veren atasözlerinin tespitine çalışılmıştır.

Proverbs, which are of great importance for the continuity and protection of our cultural values, are clichéd sayings that emerged as a result of certain experiences and experiences from past to present and became public knowledge as a result of the performer of which was initially known, but was later forgotten, as in other Anonymous Folk Literature product Societies: He has always needed proverbs that express his experiences, make what is told valuable and add flavor to the discourse. In this study, moral values in Kyrgyz and Turkish culture have been evaluated through proverbs, which are considered our cultural treasure. For Turkey Turkish, Ömer Asım Aksoy's "Proverbs Dictionary", Ragıp Soysal's "Turkish Proverbs" and Metin Yurtbaşı's "Classified Proverbs" compilation of ten thousand proverbs have been evaluated. Turkish Proverbs"; For Kyrgyz Turkish, Ülkü Çelik Şavk's book "Kyrgyz Proverbs" was used as the main data source. In addition, if necessary, many research articles, doctoral and master's theses were scanned, and an attempt was made to identify proverbs that teach moral lessons in Kyrgyz and Turkey Turkish.