Tek Dilli Sözlük Tanımlamalarında İçlem ve Kaplam Sorunları

Abstract

Bu çalışmada tek dilli sözlük tanımlamalarında yaşa-nan sorunların başında gelen içlem kaplam sorunları bütün boyutlarıyla ele alınarak ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu kapsamda dilin anlamlandırılması açısından büyük önem arz eden “içlem” ve “kaplam” terimleri açıklanmış, birbirini doğrudan etkileyen bu iki unsur arasındaki ilişki ve denge ile içlem kaplamın çakışması hakkında bilgi verilerek bu hususların sözlük tanımlamaları açısından önemleri vurgulanmıştır. Daha sonra örnekler ışığında tanımlamalarda açıklık ve belirsizlik, genellik ve sınırlamalar, anlamın evrenselliği ve bağlamsallığı, dilin dinamizmi, içlemin yetersizliği, kaplamın dar veya geniş tanımlanması, döngüsel tanımlar gibi içlem kaplam sorunlarının mahiyeti, boyutları ve dile etkileri tartışılmış ve değişen anlamlar, kelimelerin çok anlamlı yapısı ve bunların tek dilli sözlük tanımlamalarında yaşanan içlem kaplam sorunlarını nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur. Böyle-ce tek dilli sözlük tanımlamalarında içlem kaplam sorunlarına dikkat çekilerek birtakım çözüm önerileri sunulmuş, dolayısıyla söz konusu sorunların çözümüne katkıda bulunulmuştur.