Dünya, Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye’de Pestisit Kullanımı ve Yasal Düzenlemeler

Abstract

Bu çalışmada 2000-2021 dönemini kapsayacak şekilde dünya, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve Türkiye’deki pestisit kullanımındaki değişimin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca pestisit kullanımını düzenlemeye ve azaltmaya yönelik yapılan yasal düzenlemeler ve izlenen politikalar değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre 2021 yılı itibariyle dünya ortalaması pestisit kullanımı 1.07 kg ha-1, AB ülkeleri ortalaması 3.20 kg ha-1 ve Türkiye ortalaması 2.26 kg ha-1 olarak gerçekleşmiştir. Buna göre Türkiye’de hektara kullanılan pestisit miktarının AB ortalamasından düşük, dünya ortalamasından ise yüksektir. Birim alana pestisit kullanımı içinde dünyada herbisitlerin payı en yüksek iken (% 21.92), AB (% 43.18) ve Türkiye’de (% 36.06) ise fungisit ve bakterisitlerin payının en yüksektir. Avrupa Birliği, pestisit kullanımını azaltmak ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla kapsamlı yasal düzenlemeler yaparken, Türkiye'de pestisit kullanımına yönelik düzenlemeler sınırlı kalmaktadır. Türkiye’de pestisit kullanımına yönelik yasal düzenlemelerdeki yetersizliğe rağmen son yıllarda sürdürülebilir tarım uygulamalarının teşvik edilmesine yönelik büyük çabaların olduğu söylenebilir. Bu durum, Avrupa Birliği'nin tarım çevre ilişkilerine ve çevresel hedeflerine daha yapısal odaklı yaklaştığını, Türkiye'nin ise pestisit kullanımını dolaylı yoldan kontrol altına almaya çalıştığını göstermektedir. Türkiye, AB uyum sürecini de dikkate alarak, Avrupa Birliği'nin yapısal odaklı ve kapsamlı yasal düzenlemelerini hayata geçirecek pestisit kullanımına ilişkin riskleri azaltan daha spesifik yasal düzenlemeler, politikalar ve stratejiler geliştirmelidir. Türkiye’de sürdürülebilir bir tarımsal üretim için alternatif hastalık ve zararlı kontrol yöntemlerinin geliştirilmesi ve çiftçi adaptasyonlarının sağlanması için vergilendirme ve sübvansiyon gibi daha etkin tarım çevre politikası önlemlerinin uygulanması önerilir.

This study aims to analyze the change in pesticide use in the world, European Union (EU) countries and Türkiye for the period 2000-2021. In addition, legal regulations and policies to regulate and reduce pesticide use were evaluated. According to the findings of the study, as of 2021, the world average pesticide use was 1.07 kg ha-1, the average of EU countries was 3.20 kg ha-1 and the average of Türkiye was 2.26 kg ha-1. Accordingly, the amount of pesticides used per hectare in Türkiye is lower than the EU average and higher than the world average. While the share of herbicides in pesticide use per unit area is the highest in the world (21.92%), the share of fungicides and bactericides is the highest in the EU (43.18%) and Türkiye (36.06%). While the EU has comprehensive legal regulations to reduce pesticide use and ensure environmental sustainability, regulations on pesticide use in Türkiye remain limited. Despite the inadequacy of legal regulations on pesticide use in Türkiye, it can be said that there have been great efforts to promote sustainable agricultural practices in recent years. This shows that the EU has a more structurally oriented approach to agriculture-environment relations and environmental goals, while Türkiye is trying to control pesticide use indirectly. Türkiye, taking into account the EU harmonization process, should develop more specific legal regulations, policies and strategies that reduce the risks related to pesticide use to implement the structural-oriented and comprehensive legal regulations of the EU. It is recommended that more effective agri-environmental policy measures, such as taxation and subsidies, should be implemented to develop alternative disease and pest control methods and ensure farmer adaptation for sustainable agricultural production in Türkiye.