Toplu Taşıma Yatırımlarının Konut Kiraları Üzerine Etkisi: Hafif Raylı Sistem Örneği, Samsun İli Atakum İlçesi, Türkiye

Abstract

Nüfus yoğunluğu fazla olan yerleşim birimleri için, güvenli ve ekonomik ulaşımın en uygun yolu toplu taşıma araçlarıdır. Bu yüzden gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler, karbon salınımını azaltmak ve şehirlerde trafik kaynaklı problemleri en aza indirmek için, insanları toplu taşıma araçlarına yönlendirmektedirler. Bu araştırmada, 2010 yılında Samsun ili Atakum ilçesinde faaliyete geçen hafif raylı sistemin, ilçedeki konut kiraları üzerine etkisi ortaya konulmuştur. Araştırma materyalini, Atakum ilçesinde kiracı olarak ikamet eden hanehalklarıyla yapılan 384 anketten elde edilen veriler oluşturmaktadır. Araştırmada, konut kirasına etki eden faktörlerin tespitinde Hedonik Fiyat Modeli kullanılmıştır. Model sonuçlarına göre, raylı sistem durağından uzaklaştıkça konut kiralarının azaldığı tespit edilmiştir. Raylı sistem durağından her 100 metrelik uzaklık, konut kirasında % 1.3’lük bir azalmaya yol açmaktadır. Raylı sistem dışında konut kirasını etkileyen ve anlamlı bulunan diğer değişkenler ise; konut büyüklüğü, konutun malzeme kalitesi, konutta giyinme odasının ve ebeveyn banyosunun olması, konutun yaşı ve konutun sosyo-ekonomik açıdan gelişmiş bir muhitte yer almasıdır. Araştırma sonuçlarının; politikacılara, belediyelerin ulaşım planlamalarına, emlak sektörü yatırımcılarına ve araştırmacılara yararlı olması düşünülmektedir.

For settlements with a high population density, the most suitable way of safe and economical transportation is public transportation. Therefore, developed and developing countries direct people to public transportation to reduce carbon emissions and minimize traffic-related problems in cities. In this research, the effect of the light rail system, which started operating in the Atakum district of Samsun in 2010, on the housing rents in the district was revealed. The research material consists of data obtained from 384 surveys conducted with households residing as tenants in the Atakum district. In the research, the Hedonic Price Model was used to determine the factors affecting house rent. According to the model results, it has been determined that the rents of residences decrease as the distance from the rail system station increases. Every 100-meter distance from the rail system station leads to a 1.3% reduction in residential rent. Apart from the rail system, the other variables that affect the housing rent and are found to be significant are; the size of the house, the quality of the material of the house, the presence of a dressing room and an en-suite bathroom, the age of the house, and the location of the house in a socio-economically developed neighborhood. It is thought that the results of the research will be useful to politicians, transportation plans of municipalities, real estate sector investors, and researchers.