Lokasyon Katsayısı Yaklaşımı İle Türkiye Çimento Sanayiinde Bölgesel Yoğunlaşma

Abstract

Kümelenme, bölgesel kalkınmada önemli bir araçtır. Türkiye’de hemen hemen her bölgede yer alan çimento sanayinin, hangi bölgelerde yoğunlaşma potansiyelinin olduğu ya da hangi bölgelerde yoğunlaştığı üzerinde durulması gereken bir konudur. Özellikle geri kalmış bölgelerde yer alması ekonomik kalkınma açısından önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada, İBBS Düzey2 bölgelerinde, NACE 2 koduna göre 23.51 kodlu Türkiye çimento sanayiinin yerel birim sayısı ve istihdama göre yoğunlaşma oranları, Yoğunlaşma Katsayısı (Location Quotient-LQ) yöntemi ile analiz edilmiştir. Buna göre 2014 yılında yerel birim sayısına (sanayi tesisi) göre yoğunlaşma katsayısı en yüksek bölgeler, TR72 (Yozgat, Kayseri, Sivas), TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır), TR62 (Mersin, Adana) ve TR63 (Osmaniye, Hatay, Kahramanmaraş)’dir. 2019 yılında ise; TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır), TR90 (Ordu, Trabzon, Giresun, Artvin, Gümüşhane, Rize,), TR72 (Sivas, Kayseri, Yozgat) ve TR63 (Osmaniye, Kahramanmaraş, Hatay)’dir. İstihdam katsayısına göre 2014 yılında istihdamda en fazla yoğunluk gösteren bölgeler, TR81 (Bartın, Karabük, Zonguldak), TR52 (Konya, Karaman), TRA1 (Bayburt, Erzincan, Erzurum) ve TRA2 (Kars, Ağrı, Ardahan, Iğdır)’dir. 2019 yılında ise; TRC3 (Siirt, Mardin, Şırnak, Batman,), TR62 (Mersin, Adana), TR90 (Ordu, Trabzon, Giresun, Artvin, Gümüşhane, Rize,), TR52 (Konya, Karaman) ve TR63 (Osmaniye, Hatay, Kahramanmaraş)’dir. Sonuç olarak; ülkemizde yerel birim sayısı ve istihdam göstergelerine göre Çimento sanayiinde TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) ve TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgeleri dışında kalan neredeyse tüm bölgelerde yoğunlaşma görülmektedir. 2019 yılı istihdam göstergelerinde yapılan lokasyon katsayısı analizine göre bazı bölgelerin ‘çok yüksek’ kümelenmeden, ‘orta’ ve ‘yüksek’ kümelenmeye geçtiği görülmüştür.