SİİRT ÜNİVERSİTESİ KEZER KAMPÜS ALANINDA BULUNAN THYMBRA SPİCATA L. VAR. SPİCATA, HYPERİCUM TRİQUETRİFOLİUM TURRA. VE HYPERİCUM SCABRUM L.’UN MORFOLOJİLERİNİN VE KALİTE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu çalışma Siirt Üniversitesi Kezer Yerleşkesi Florası’nda bulunan Zahter bitkisi ve kantaron türlerinin morfolojik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2016 yılında yürütülmüştür. Araştırmada Siirt Üniversitesi Kezer Yerleşkesinde doğal yayılışı bulunan Zahter (Thymbra spicata L. var. spicata), Pırpır Otu (Hypericum triquetrifolium Turra.) ve Kepir otu (Hypericum scabrum L.) bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Üzerinde çalışma yapılan türlerin farklı bakılarda (kuzey, güney, doğu, batı) ve farklı hasat zamanlarındaki (zahter: çiçeklenme öncesi, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonrası; kantaron: tam çiçeklenme ve çiçek-meyve dönemi) morfolojik özellikleri ve kalite özellikleri belirlenmiştir. Zahter’de, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre, Kantaron türlerinde Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine 4’er tekrarlamalı olarak örnekleme yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; zahterde bitki boyu 14.10-30.20 cm, gövde taban kalınlığı 0.28-0.83 cm, yaprak boyu 0.70-1.33 cm, yaprak eni 0.20-0.33 cm, çiçek sayısı 16.00-64.76 adet/bitki, kaliks boyu 0.58-0.78 cm, petal boyu 0.35-0.60 cm, pedisel uzunluğu 0.48-0.65 cm ve uçucu yağ oranı % 2.13-3.15, uçucu yağda Karvakrol oranının % 39.29-65.97 arasında değişmiştir. Hypericum triquetrifolium’da bitki boyu (27.55-53.43 cm), gövde taban kalınlığı (0.25-0.38 cm), yaprak boyu (0.48-1.65 cm), yaprak eni (0.15-0.25 cm), çiçek sayısı (83.25-281.50 adet/bitki), kaliks boyu (0.25-0.35 cm), petal boyu (0.60-1.03 cm), pedisel uzunluğu (1.05-1.38 cm), kapsül boyu (1.32-1.64 mm), kapsül eni (1.35-1.82 mm), kapsül ağırlığı (0.0013-0.0033 g) ve hiperisin miktarı (0.6-5.28 g) arasında değişirken, Hypericum scabrum’da ise aynı özellikler sırası ile 36.85-61.90 cm, 0.39-0.68 cm, 0.48-1.03 cm, 0.20-0.35 cm) 40.00-311.25 adet/bitki, 0.18-0.25 cm, 0.56-0.90 cm, 0.83-0.98 cm