Hemşirelik Öğrencilerinde Algılanan Stres, Uyku Kalitesi ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları: Beslenme Odaklı Kesitsel Bir Çalışma

Abstract

Bu çalışmada, hemşirelik öğrencilerinde algılanan stres ve uyku kalitesinin sağlıklı beslenme davranışlarıyla nasıl ilişkili olduğu ve bu faktörlerin sağlıklı yaşam tarzı davranışlarıyla istatistiksel olarak ne ölçüde ilişkili olduğu incelenmiştir. Kesitsel ve tanımlayıcı-ilişkisel bir tasarımın benimsendiği araştırmada; Algılanan Stres Ölçeği (PSS-14), Uyku Kalitesi Ölçeği (SQS-SVQ) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ-II) kullanılmıştır. Çalışmaya toplam 411 öğrenci (177 erkek ve 234 kadın) katılmıştır. Spearman korelasyon analizleri, algılanan stres ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında zayıf ancak anlamlı bir negatif ilişki olduğunu ortaya koymuştur (r=-0,241, p<0,001). Benzer şekilde, stres düzeyi ile uyku kalitesi arasında negatif (r=-0,317, p<0,001), uyku kalitesi ile sağlıklı yaşam davranışları arasında ise pozitif (r=0,290, p<0,001) ilişkiler gözlenmiştir. Beden kütle indeksi (BKİ) ile sağlıklı yaşam davranışlarının beslenme alt boyutu arasında da zayıf düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır (r=-0,235, p<0,001). Çoklu doğrusal regresyon, beslenme davranışlarının daha iyi uyku kalitesi (β=0,134, p=0,006), daha düşük BKİ (β=-0,161, p<0,001), daha ileri yaş (β=0,178, p<0,001) ve fiziksel aktivite (β=0,184, p<0,001) ile bağımsız olarak ilişkili olduğunu göstermiştir (düzeltilmiş R²=0,127, F(7, 403)=9,486, p<0,001). Etki büyüklükleri zayıf düzeyde olsa da, bu çalışmada gözlenen istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler, uyku hijyeni ve stres yönetimi gibi bütünsel stratejilerin hemşirelik öğrencilerinde daha sağlıklı beslenme ve sağlığı destekleyen yaşam tarzı davranışlarını destekleyebileceğini ve boylamsal müdahale çalışmalarında daha ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.