Okullarda informel ilişkiler ölçeğinin geliştirilmesi ve bazı değişkenler açısından incelenmesi

Abstract

Formel örgütler olan okullarda, çalışanlar arasında resmi kurallarla belirlenen ilişkilerin yanında, sosyal bir ilişki biçimi olan informel (doğal, samimi) ilişkiler de yaşanmaktadır. Tarama modelindeki bu araştırmanın amacı eğitim örgütleri çalışanlarının aralarında geliştirdikleri informel ilişkiler ölçeğini geliştirmek ve yöneticiler ile öğretmenlerin bu konudaki görüşlerini belirlemek ve bazı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın hedef evreni Diyarbakır il ve ilçe merkezlerindeki ilköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerdir. Araştırmanın örneklemi, ilköğretim okullarında görev yapan toplam 465 yönetici ve öğretmenden oluşmaktadır. İlköğretim okullarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerin aralarında geliştirdikleri informel (doğal, gayri resmi) ilişkileri belirlemeye yönelik geliştirilen İnformel İlişkiler Ölçeği’nin (İNİLÖ) yapı geçerliliği için açımlayıcı (exploratory) faktör analizi; elde edilen faktör yapısının doğruluğunu test etmek için de doğrulayıcı (confirmatory) faktör analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda İNİLÖ’nün okullarda görev yapan öğretmen ve yöneticilerin aralarında geliştirdikleri informel (doğal, samimi, gayri resmi) ilişkileri ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. 17 maddeden oluşan ölçek, kurum içi informel ilişkiler ve kurum dışı informel ilişkiler olmak üzere iki faktöre sahip, beşli Likert tipi katılım ölçeği formundadır. Araştırmaya katılan öğretmen ve yöneticilerin görev yaptıkları okullardaki informel ilişkilere ilişkin görüşlerinin, cinsiyet, unvan ve okul büyüklüğü değişkenlerine göre farklılaştığı belirlenmiştir.