Gagauz yazar Dimitri Karaçoban'ın hikayeleri üzerine dil incelemesi (Gramer-metin-sözlük)

Abstract

Bu tez Oğuz grubunda yer alan Gagauz Türkçesinin gramer yapısını Dimitri Karaçoban'ın hikayeleri üzerinden incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Hazırlanan tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Gagauzların tarihi süreç içindeki yeri, kültürel yapısı ve diğer Türk boylarıyla olan ilişkileri hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ardından Gagauz Türkçesinin fonetik ve morfolojik özellikleri değerlendirilmiştir. Bu bilgilerden sonra Gagauzlar arasında önemli bir isim olan Dimitri Karaçoban'ın hayatı ve sanatı hakkında bilgiler verilmiş, Karaçoban'ın Gagauz Türkçesine yaptığı katkılardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde Dimitri Karaçoban'ın Türksoy tarafından toplanan hikayelerinden yedi tanesi seçilerek bu hikayeler üzerinden Gagauz Türkçesinin grameri incelenmiştir . Gramer incelemesi yapılırken Nevzat Özkan'ın Gagauz Türkçesi Grameri adlı eseri esas alınmıştır. Üçüncü bölümde Dimitri Karaçoban'ın seçilen hikayelerinin orijinal hali yer almaktadır. Hikayelerin Türkiye Türçesine aktarılmış hali de bu bölüme eklenmiştir. Tezin dördüncü bölümünde bir sözlük oluşturulmuş, bu sözlükte hikayelerde yer alan sözcüklerin Türkiye Türkçesindeki karşılığı verilmiştir.

This thesis aims to examine the grammatical structure of Gagauz Turkish, a language belonging to the Oghuz group, through the stories of Dimitri Karaçoban. The thesis consists of four chapters. The first chapter provides general information about the historical position of the Gagauz, their cultural structure, and their relations with other Turkic tribes. It then analyzes the phonetic and morphological characteristics of Gagauz Turkish. Following this information, we provide information on the life and art of Dimitri Karaçoban, a prominent figure among the Gagauz, and discuss Karaçoban's contributions to Gagauz Turkish. The second chapter examines the grammar of Gagauz Turkish using seven of Dimitri Karaçoban's stories, collected by Türksoy. Nevzat Özkan's work, "Gagauz Turkish Grammar," was used in this grammatical analysis. The third chapter presents the original versions of selected stories by Dimitri Karaçoban. The stories' translations into Turkish are also included. In the fourth chapter of the thesis, a dictionary was created and the Turkish equivalents of the words in the stories were given in this dictionary.