Ahlak ve Yurttaşlık Eğitimi Dersinin Öğrencilerin Ahlaki Olgunluk ve Etkin Vatandaşlık Düzeylerine Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada ortaokulda seçmeli ders olarak verilen Ahlak ve Yurttaşlık eğitimi dersinin öğrencilerin ahlaki ve etkin vatandaşlık düzeylerini ne ölçüde etkilediği amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında iki ayrı okulda öğrenim gören öğrenciler kontrol ve deney grubu olarak belirlenmiştir. Kontrol grubunda 14 öğrenci, deney grubunda ise 9 öğrenci yer almaktadır. Ahlak ve Yurttaşlık eğitimi dersini gören katılımcı öğrencilere ve öğretmenlere ahlaki ve etkin vatandaşlık düzeylerini tespit etmek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerin ahlaki olgunluk ve etkin vatandaşlık düzeylerini belirlemek amacıyla ahlaki olgunluk ve etkin vatandaşlık ölçekleri uygulanmıştır. Karma desen yöntemi ile elde edilen veriler nicel ve nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Nicel yöntem ile yapılan analizler t-testi, ANAOVA gibi yöntemlerle, nitel yöntem ile yapılan analizler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Nicel analizlerden elde edilen bulgulara göre Ahlak ve Yurttaşlık Eğitimi dersinin öğrencilerin; deney ve kontrol gruplarının hem ahlaki olgunluk hem de etkin vatandaşlık düzeyleri açısından öntest ve sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p> .05). Bu durum, Ahlak ve Yurttaşlık Eğitimi dersinin kısa vadede uygulanmasının öğrencilerde anlamlı bir değişim yaratmadığını ortaya koymuştur. Bir eğitim öğretim yılı süresince uygulanmış olan ölçme araçlarının öğrencilerin değer yargıları ve davranış biçimlerinde yeterli derecede değişim yaratmadığı söylenebilir. Ahlak ve Yurttaşlık Eğitimi dersinin öğrenci değer yargıları ve davranış biçimlerinde istenen değişimlerin gerçekleşmesi için uzun vadeli ve sürdürülebilir bir şekilde planlanması gerekmektedir. Ayrıca derste kullanılacak yöntem ve teknikler öğrencilerin aktif katılımını desteklemeli ve ders öğretimi sadece okul içinde değil, okul dışında da etkili olacak şekilde tasarlanmalıdır.