Farklı organik gübre kaynaklarının çemen (Trigonella foenum graecum L.)'in çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri

Abstract

Bu çalışma farklı sıvı organik gübre kaynaklarının çemenin çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü laboratuvarında bitki yetiştirme kabininde yürütülmüştür. Deneme süresince çalışma yapılan ortamın sıcaklığı 25±3 °C arasında tutulmuştur. Deneme süresince bitkiler 16 saat boyunca aydınlık, 8 saat boyunca karanlık ortamda yetiştirilmiştir. Araştırmada bitkisel materyal olarak "Çiftçi" çemen çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada odun sirkesi (0,25, 0,50, 0,75 L/100 L su), bitkisel menşeili sıvı organik gübre (100, 200, 300 ml/100 L su), yarasa gübresi (1, 2, 3 L /100 L su), solucan gübresi (150, 300, 450 ml/100 L su), mikrobiyal gübre (150, 300, 450 ml/100 L su) ve kontrol (gübresiz) konuları faktör olarak ele alınmıştır. Çalışmada çıkış oranı, ortalama çıkış süresi, çıkış indeksi, gövde kalınlığı, gövde uzunluğu, kök uzunluğu, gövde yaş ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, kök yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, gövde yaş/kök yaş oranı, gövde kuru/kök kuru oranı, yaprak sayısı, klorofil içeriği ve fide güç indeksi parametreleri incelenmiştir. Çıkış oranı, çıkış indeksi, gövde yaş/kök yaş oranı ve gövde kuru/kök kuru oranı üzerine organik gübre kaynaklarının etkisi istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur. Organik gübrelerin ve gövde kalınlığı üzerine etkileri %5 düzeyinde, incelenen diğer parametreler üzerine etkileri ise %1 düzeyinde istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Sonuç olarak, farklı organik gübre kaynaklarının çemen bitkisinin erken gelişim döneminde fide gelişimini olumlu yönde etkilediği, özellikle yarasa gübresi ve bitkisel menşeli sıvı organik gübre uygulamalarının öne çıktığı belirlenmiştir.

This study was conducted to determine the effects of different liqued organic fertilizer sources on germination and seedling development of fenugreek. The experiment was carried out in a plant growth chamber at the Laboratory of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Siirt University. During the trial, the temperature of the growth environment was maintained at 25±3 °C. The plants were grown under a 16-hour light and 8-hour dark photoperiod. As plant material, the fenugreek cultivar "Çiftçi" was used. In the research, wood vinegar (0,25, 0,50, 0,75 L/100 L water), liquid organic fertilizer of plant origin (100, 200, 300 ml/100 L water), bat guano (1, 2, 3 L/100 L water), worm compost (150, 300, 450 ml/100 L water), microbial fertilizer (150, 300, 450 ml/100 L water) and control (without fertilizer) were considered as factors. The parameters examined were germination percentage, mean germination time, germination index, stem diameter, stem length, root length, stem fresh weight, stem dry weight, root fresh weight, root dry weight, stem fresh/root fresh ratio, stem dry/root dry ratio, number of leaves, chlorophyll content, and seedling vigor index. The effects of organic fertilizer sources on germination percentage, germination index, stem fresh/root fresh ratio, and stem dry/root dry ratio were found to be statistically insignificant. The effects on stem diameter were significant at the 5% level, while the effects on the other examined parameters were statistically significant at the 1% level. In conclusion, organic fertilizer sources positively influenced early seedling growth of fenugreek, with bat guano and plant-based liquid organic fertilizers emerging as the most effective treatments.