Sayısal Renk Parametreleri İle Bazı Fiziksel ve Kimyasal Toprak Özelliklerinin Tahmini

Abstract

Tarım topraklarının fonksiyonlarının sürdürülebilirliği doğru tanımlanmaları, uygun idare edilmeleri ve toprak kalitesinde zaman içerisinde meydana gelen değişimin izlenmesi ile mümkün olabilir. Toprak özelliklerinin klasik yöntemlerle belirlenmeleri oldukça uzun zaman, maliyet ve iş gücü gerektirdiğinden, üreticiler çoğu zaman toprak analizi yaptırmaktan kaçınmaktadır. Bu çalışma, bir kolorimetre ile kolaylıkla belirlenebilen sayısal renk parametrelerinin geniş bir tarımsal araziden alınan toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile olan ilişkilerini belirlemek ve sayısal renk parametrelerinin toprak özelliklerinin tahmininde kullanılabilirliğini araştırmak için yürütülmüştür. Bu amaçla, yoğun tarımsal üretimin yapıldığı Tokat, Kazova’da 63 noktadan 0-30 cm derinliklerinden alınan örneklerin renk parametreleri (L, a ve b), kil, kum ve silt içeriği, toprak reaksiyonu (pH), elektriksel iletkenlik (EC), kireç içeriği, organik madde (OM), tarla kapasitesi (TK), solma noktası (SN), agregat stabilitesi (AS), değişebilir katyonlar (Na, K ve Ca), katyon değişim kapasitesi (KDK) ve demir (Fe) konsantrasyonu belirlenmiştir. Toprağın parlaklık (L) ve kırmızılık (a) değerleri ile kil, kireç, AS, SN, TK, KDK, Ca, Na, ve K arasında önemli düzeyde negatif (P “L” parametresinin AS, kireç içeriği, KDK, EC ve değişebilir Na’un tahmininde başarılı bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Benzer şekilde “a” parametresinin çalışılan alandaki toprakların AS (R 2 =0.65), kireç içeriği (R 2 =0.64), değişebilir Ca (R 2 =0.58) ve değişebilir K’un (R 2 =0.51) tahmininde tatmin edici bir şekilde kullanılabileceği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, sayısal renk parametrelerinin Kazova topraklarının bir kısım önemli toprak özelliklerinin tahminlerinde güvenilir bir şekilde kullanılabileceklerini ortaya koymuştur. Daha kısa zamanda, az masrafla ve daha fazla sayıda toprak örneğinin karakterize edilebilmesi tarım topraklarının üretkenliklerinin sürdürülebilmesinde daha doğru kararların alınmasını mümkün kılacaktır.