SİİRT EKOLOJİK KOŞULLARINDA FARKLI EKİM ZAMANLARININ BAZI ASPİR (Carthamus tinctorius L.) ÇEŞİTLERİNDE VERİM VE VERİM UNSURLARI ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Bu araştırma, Siirt Üniversitesi Kezer yerleşkesi Ziraat Fakültesi deneme alanında 2015-2016 üretim sezonunda farklı ekim zamanlarının bazı Aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşitlerinde verim ve verim unsurları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Denemede 2 adet tescilli aspir çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ön bitki olan mercimek hasadından sonra deneme alanı sürülmüş, daha sonra diskaro-tırmık- tapan ile tarla ekime hazır hale getirilmiştir. Ekimler sıraya elle yapılmıştır. Araştırmada; bitki boyu, bitkide ilk dal yüksekliği, bitkide yan dal sayısı, bitkide tabla sayısı, tabla çapı, tabladaki tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, tane verimi, kuru taç yaprağı verimi, ham yağ oranı, ham protein oranı, ham yağ verimi ve ham protein verimi gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucunda; denemede materyal olarak kullanılan Remzibey-05 çeşidinin Balcı çeşidine göre Siirt ili ekolojik koşullarına daha iyi adaptasyon sağladığı tespit edilmiştir. Çeşitlere (Remzibey-05, Balcı) ait bitki boyu 110,33 – 123,33 cm, bitkide ilk dal yüksekliği 58,70 – 87,10 cm, bitkide yan dal sayısı 6,93 – 10,63 adet/bitki, bitkide tabla sayısı 10,27 – 21,77 adet/bitki, tabla çapı 16,96 – 19,88 mm, tablada tane sayısı 8,22 – 19,63 adet, 1000 tane ağırlığı 32,23 – 38,13 g, tane verimi 39,88 – 113,89 kg/da, ham yağ oranı % 22,37 – 30,02, ham protein oranı % 20,47 – 28,12, ham yağ verimi 10,03 – 31,43 kg/da, ham protein verimi 9,95 – 23,90 kg/da arasında değişiklik göstermiştir. En düşük tohum verimi 39,88 kg/da ile Balcı çeşidinden 5. Ekim zamanında elde edilirken, en yüksek tohum verimi ise 113,89 kg/da ile Remzibey-05 çeşidinden 1.ekim zamanında elde edilmiştir.