Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarının Değerler Eğitimi Yaklaşımları Açısından İncelenmesi

Abstract

Türkiye'de ilköğretim programlarında, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB) tarafından 2004 yılında kapsamlı değişiklikler yapılmıştır. Yeni Sosyal Bilgiler Öğretim Programında bilimsellik, barış, sorumluluk, farklılıklara saygı gibi bazı değerler \"Doğrudan Verilecek Değer\" olarak belirlenmiştir. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki değerler eğitimine yönelik etkinlikleri, değerler eğitimi yaklaşımları açısından incelemektir. Doküman inceleme yöntemiyle yürütülen bu çalışmanın evrenini, 2010-2011 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığından onay alan 5 adet Sosyal Bilgiler 6. sınıf ders kitabı ve 3 adet Sosyal Bilgiler 7. sınıf ders kitabı oluşturmaktadır. Bu kitaplar arasından rastgele seçilerek incelenen 2 adet Sosyal Bilgiler 6. sınıf ders kitabı ve 2 adet Sosyal Bilgiler 7. sınıf ders kitabı çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Etkinliklerin değerler eğitimi yaklaşımlarına uygun olup olmadığını belirleyebilmek amacıyla araştırmacılar tarafından Etkinlik Kriterleri Çizelgesi (EKÇ) geliştirilmiş ve veriler bu çizelgeye göre incelenmiştir. İnceleme sonucunda İlköğretim 6. ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer alan değerler eğitimine yönelik etkinliklerde telkin ve değer analizine yer verildiği, ahlaki muhakeme, gözlem/model alma yoluyla öğrenme ve değer açıklama yaklaşımına ise yer verilmediği bulgusuna ulaşılmıştır