Bilgi paylaşımı liderliği ölçeğinin (BPLÖ) Türk kültürüne uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Abstract

Bilgi paylaşımı liderliği, örgüt içinde bilgi alışverişini teşvik eden ve çalışanların kolektif öğrenme süreçlerine katılımını artıran bir liderlik anlayışıdır. Bilgi paylaşımı liderliği, özellikle eğitim kurumlarında öğretmenler arasındaki iş birliğini ve mesleki gelişimi destekleyerek okul kültürünü güçlendirmektedir. Bu araştırma, Hassanreza Zeinabadi ve Hossein Abbasian tarafından İran kültüründe geliştirilen 24 madde ve 5 boyuttan oluşan “Bilgi Paylaşımı Liderliği Ölçeği”nin Türk kültürüne uyarlanmasını amaçlamaktadır. Araştırma nicel yaklaşımla tarama modelinde betimsel bir araştırma olarak yürütülmüştür. Mevcut araştırmada, ölçeğin İngilizce formu esas alınmıştır. Ölçek maddeleri alınan dönütlere göre düzenlenerek dil ve anlatım açısından uygun bir düzeye getirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği ise 2024-2025 eğitim-öğretim yılında uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve Türkiye’nin 47 ilinde farklı okul kademelerinde görev yapan 377 öğretmenden elde edilen verilerle incelenmiştir. 24 madde ve 5 boyuttan oluşan ölçeğin geçerlik çalışması kapsamında orijinal ölçekten elde edilen faktör yapısı birinci ve ikinci düzey doğrulayıcı faktör analiziyle (DFA) test edilmiştir. DFA sonucunda madde yük değerleri oldukça düşük olan 3 madde silinmiştir. Böylece ölçeğin Türk kültüründe 21 madde ve 5 boyutta (rol model olma, güven inşa etme, beklentileri belirleme, bilgi paylaşımına dayalı ortam oluşturma ve öğretmenleri teşvik etme) uygun uyum iyiliği değerlerine sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca ölçeğin Cronbach’ın Alpha (?) ve McDonald’s Omega (??) güvenirlik katsayıları da hesaplanmış olup tüm güvenirlik değerlerinin 0.70’in üzerinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak bu araştırmada, ölçeğin Türk kültürüne uyarlamasının gerekli geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sağlamış olduğu ve okul müdürlerinin bilgi paylaşımı liderlik düzeylerini değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.