Koca Fiğ (Vicia narbonensis L.) Bitkisinde Fosforlu Gübre Dozlarının Ot ve Tohum Verimine Etkisi

Abstract

Bu araştırmada, koca fiğ (Vicia narbonensis L.) bitkisinde farklı düzeydeki fosfor (P) dozlarının ot ve tohum verimi üzerine etkisininbelirlenmesi ve koca fiğ bitkisi için optimum P miktarının saptanması amaçlanmıştır. Araştırma, Türkiye’nin yarı-kurak iklimine sahipGüneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Siirt ili koşullarında 2016-2017 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyal olarak“Tarman” koca fiğ çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada tarla denemeleri tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarakkurulmuş olup; fosforun 5 farklı dozu ($P_0$= 0 kg $\\;P_2O_5$/da, $P_3$= 3 kg $\\;P_2O_5$/da, $P_6$= 6 kg $\\;P_2O_5$/da, $P_9$= 9 kg $\\;P_2O_5$/da ve $P_12$= 12 kg P2O5/da)araştırmanın konusunu teşkil etmiştir. Araştırmada; yeşil ve kuru ot verimi, bitkide bakla sayısı (BBS), baklada tane sayısı (BTS), tohumverimi ve biyolojik verim parametreleri incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre, fosforlu gübre dozu uygulamalarının yeşil ve kuru otverimi ile tohum verimine istatistiki açıdan çok önemli (p<0.01), BBS değerlerine ise önemli (p<0.05) etkileri olmuştur. En yüksekyeşil ot verimi (2765.3 kg/da), kuru ot verimi (488.9 kg/da) ve tohum verimi (237.6 kg/da) $P_9$ gübre dozunda belirlenmiştir. Tümparametrelerde en düşük değerler fosforlu gübre uygulamasının yapılmadığı kontrol ($P_0$) konusunda saptanmıştır. Baklada tane sayısıve biyolojik verim yönünden fosforlu gübre dozları arasında istatistiki açıdan farklılık görülmemiştir. Koca fiğ bitkisinde BTS değeri2.8-3.1 adet, biyolojik verim değerleri ise 494.4-675.9 kg/da arasında değişim göstermiştir. Araştırma sonucuna göre; Siirt ili yarı kurakiklim koşullarında, fosforun çok az ve/veya az düzeyde bulunduğu toprak şartlarında, koca fiğin yazlık olarak yetiştiriciliğinde, otüretimi amacıyla dekara saf 8-8.5 kg $\\;P_2O_5$, tohum verimi amacıyla ise dekara saf 9.7 kg $\\;P_2O_5$ hesabıyla fosforlu gübreleme yapılmasıönerilmektedir.