Yemlik Kolza (Brassica napus L. ssp. oleifera Metzg) Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişiminin İyileştirilmesinde Alternatif Bir Yaklaşım: Vermikompost ile Tohum Ön Uygulama

Abstract

Bu araştırmada, yemlik kolza (Brassica napus L. ssp. oleifera Metzg) tohumlarına uygulanan farklı vermikompost tohum ön uygulamalarının çimlenme ve fide özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma; Siirt Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü Laboratuvarı’nda yürütülmüştür. Araştırmada, bitki materyali olarak yemlik kolzanın Lenox çeşidi kullanılmıştır. Laboratuvar çalışması, tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak Petri kaplarında kurulmuştur. Çalışmada, vermikompostun 150 (V1), 300 (V2) ve 450 (V3) ml 100 L-1 su olmak üzere 3 farklı dozu, hiçbir uygulama yapılmayan kontrol ve saf su ile tohum ön uygulamaları, araştırmanın konusunu teşkil etmiştir. Çalışmada, kurulduğu günden itibaren 24 saatte bir olacak şekilde çimlenen tohumlar sayılmış ve 7. günde deney sonlandırılmıştır. Araştırmada çimlenme yüzdesi, ortalama çimlenme süresi, çimlenme üniformite katsayısı, çimlenme enerjisi, çimlenme indeksi, fide yaş ağırlığı ve fide güç indeksi parametreleri incelenmiştir. İncelenen tüm çimlenme ve fide gelişim parametreleri üzerine priming uygulamalarının istatistiksel anlamda p<0.01 düzeyinde önemli etkisi olmuştur. En yüksek çimlenme yüzdesi, çimlenme enerjisi ve çimlenme indeksi V2 ve V3, çimlenme üniformite katsayısı ise V2 konusunda belirlenmiştir. En kısa sürede çimlenen tohumlar V2 uygulamasında gözlemlenmiştir. Fide yaş ağırlığı ve fide güç indeksi yönünden en yüksek değerler ise V3 konusunda saptanmıştır. Araştırma sonucunda vermikompost gibi organik kaynaklarla tohum ön uygulamalarının yemlik kolzada tohum kalitesini iyileştirebileceği sonucuna varılmıştır. Yemlik kolzada vermi-priming olarak sıvı vermikompostun kullanımında 300 ml 100 L-1 su dozu en etkili doz olarak önerilmiştir.