BİR FÂKİHİN TASAVVUF YORUMU: AKİFZÂDE’NİN MÜHİMMÂTU’S-SÛFİYYE ADLI MAHTÛT ESERİ

Abstract

Osmanlı’nın son dönem ulemâsından Abdurrahim Akifzâde (v. 1232/1816-17),İstanbul’da kadılık ve müderrislik, Amasya’da ise müftülük yapmıştır. Resmigörevlerinden ötürü daha çok fâkih olarak bilinen Akifzâde’nin tasavvufa daireserleri vardır. Bu makalede sûfîlerin önemsediği meseleleri içeren Mühimmâtu’ssûfiyye adlı eseri çalışılmıştır. Tartışma konusu olmuş bu meselelerde genelde ilkönce tasavvuf klasiklerine müracaat etmiş ve nakiller yapmıştır. Daha sonra zâhirîilimleri merkez alarak kendi görüş ve yorumlarını belirtmiştir. DolayısıylaAkifzâde’nin bu eseri, bir fâkih perspektifinde onun tasavvufî görüşlerini yansıtmakbakımından önem arz etmektedir. Bu bağlamda Akifzâde kelam, fıkıh ve akli delillerçerçevesinde sûfîlerin Ehl-i sünnet inancındaki konumunu savunmuştur. Bunuyaparken onları; Cebriyye, Hulûliyye ve Vücûdiyye (Panteizm) gibi Ehl-i sünnetdışındaki akımlardan ayrıştırma çabasına girmiştir.