Ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerileri ile problem çözme becerilerine yönelik algıları ve matematik kimlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin sosyal ve duygusal öğrenme becerileri ile problem çözme becerilerine yönelik algıları ve matematik kimlikleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemleri çerçevesinde tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla Siirt il merkezinde bulunan ortaokullarda öğrenim görmekte olan 6., 7. ve 8. sınıf düzeylerindeki toplam 1188 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği, Problem Çözme Becerilerine Yönelik Algı Ölçeği ve Matematik Kimliği Ölçeği ölçme araçları olarak kullanılmıştır. Ayrıca cinsiyet, sınıf düzeyi, matematik not ortalaması, matematik dersinden destek alma durumu ve matematik dersinde kendilerini yeterli görme düzeylerine ilişkin bilgileri içeren kişisel bilgi formu kullanılarak demografik veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi, istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; analiz sürecinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve regresyon analizi gibi istatistiksel tekniklerden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin(SDÖB) genel olarak orta düzeyde olduğunu, özellikle stresle başa çıkma becerilerinde desteğe ihtiyaç duyduklarını ortaya koymuştur. Öğrencilerin problem çözme becerilerine yönelik algılarının(PÇBYA) ve matematik kimliklerinin(MK) ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, kız öğrencilerin SDÖB ve PÇBYA düzeyleri erkeklere kıyasla daha yüksek olsa da MK'ları cinsiyetten bağımsız bir yapı sergilediği görülmüştür. Sınıf düzeyi değişkeni incelendiğinde, PÇBYA'nın sınıf seviyesine göre belirgin bir farklılık göstermediği, ancak SDÖB ve MK açısından belirleyici bir faktör olduğu ortaya konulmuştur. Öğrencilerin matematik dersinde aldıkları desteğin SDÖB ve MK üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı, ancak PÇBYA'ları üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, matematik başarısı yüksek olan ve kendilerini matematikte yeterli gören öğrencilerin SDÖB, PÇBYA ve MK düzeylerinin de daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, SDÖB'nin hem PÇBYA'ları hem de MK üzerinde pozitif yönlü anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda, matematik eğitimi süreçlerinde sosyal-duygusal öğrenme becerilerini güçlendirmeye yönelik stratejilere yer verilmesinin, öğrencilerin matematik kimliklerini destekleyici uygulamaların geliştirilmesinin ve problem çözme becerilerini artırmaya yönelik programların yaygınlaştırılmasının öğrencilerin hem akademik hem de sosyal gelişimlerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

The aim of this study is to examine the relationships between middle school students' social-emotional learning skills, perceptions of problem-solving skills, and mathematics identities. The research was conducted using a quantitative research method within the framework of a survey model. The sample of the study consisted of a total of 1,188 students enrolled in the 6th, 7th, and 8th grades of middle schools located in the city center of Siirt during the 2024–2025 academic year. The Social-Emotional Learning Skills Scale, the Perception of Problem-Solving Skills Scale, and the Mathematics Identity Scale were used as measurement tools. Additionally, demographic data were collected through a personal information form, which included variables such as gender, grade level, mathematics grade point average, support status in mathematics courses, and students' self-perceived competence in mathematics. The collected data were analyzed using a statistical software package, and descriptive statistics, independent samples t-test, ANOVA, and regression analysis were employed.The results of the study revealed that students' social-emotional learning skills (SEL) were generally at a moderate level, with a particular need for support in stress management skills. Students' perceptions of problem-solving skills (PPSP) and their mathematics identities (MI) were found to be above average. Regarding gender, female students exhibited higher levels of SEL and PPSP compared to male students, while mathematics identity appeared independent of gender. In terms of grade level, PPSP did not show a significant difference, whereas SEL and MI were found to be significantly influenced by grade. Receiving support in mathematics classes did not create a significant difference in SEL or MI levels but did have a notable impact on PPSP. Furthermore, students with higher mathematics achievement and those who perceived themselves as competent in mathematics demonstrated higher levels of SEL, PPSP and MI. Additionally, SEL was found to have a positive and significant effect on both PPSP and MI. Based on these findings, it is suggested that incorporating strategies to strengthen social-emotional learning skills into mathematics education processes, developing practices that support students' mathematics identities, and promoting programs aimed at improving problem-solving skills may contribute to students' academic and social development.