CIA’İN DEĞERLENDİRMELERİ IŞIĞINDA I. TURGUT ÖZAL HÜKÜMETİ’NİN DIŞ POLİTİKASI ÜZERİNE BİR ANALİZ (1983?1987)

Abstract

12 Eylül 1980 Darbesi’nden sonra 6 Kasım 1983’te yapılan genel seçimle Türkiye’de tekrardemokratik hayata dönülmüş ve 13 Aralık 1983 tarihinde Turgut Özal’ın başbakan olduğu yeni bir hükümet kurulmuştur. ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı CIA, bu dönemdeTürkiye’nin izlemiş olduğu dış politikayı mercek altına almış ve Türk dış politikası üzerine raporlar hazırlamıştır. Özellikle İran?Irak Savaşı’nda Türkiye’nin pozisyonu, Türkiye?Yunanistan ilişkileri, Türkiye?Suriye ilişkileri ve Türkiye?ABD ilişkileri CIA’in ilgilendiğikonular olmuştur. Türkiye?ABD ilişkilerinde üzerinde durulan en önemli mesele, 1980yılında beş seneliğine imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması’nın yenilenmesi konusu olmuştur. Türk tarafının antlaşmanın yenilenmesi için ileri sürebileceğimuhtemel yeni talepler üzerinde CIA raporlarında değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye?Yunanistan ilişkilerinde ise gittikçe gerginleşen iki ülke arasındaki ilişkilerin bir çatış?maya dönüşmesi hâlinde ortaya çıkacak senaryolar CIA dokümanlarında Türkiye ileilgili önemli bir konu olarak yer almıştır. 1983? 1987 tarihleri arası, CIA belgelerindekiTürkiye hakkındaki analizler, CIA’in I. Turgut Özal iktidarı döneminde Türk dış politikasını yakından takip ettiğini ortaya koymuştur