Mardin ili mısır ekim alanlarında sorun olan kanyaş [Sorghum halepense (l.) pers.]'ın yoğunluk, rastlama sıklığı ve kaplama alanının belirlenmesi

Bu çalışma, Mardin ili ikinci ürün mısır ekim alanlarında sorun oluşturan kanyaşın [Sorghum halepense (L.) Pers.] yoğunluk, rastlama sıklığı ve kaplama alanı göstergeleri bakımından mevcut bulaşıklık düzeyini belirlemek ve ilçeler arasındaki benzerliği ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2025 yılı ikinci ürün mısır yetiştirme döneminde Artuklu, Derik, Kızıltepe ve Nusaybin ilçelerinde erişilebilen ve izin alınan 76 mısır tarlasında gerçekleştirilmiştir. Sürveyler, mısır bitkilerinin 4–8 yapraklı gelişme döneminde yürütülmüş; tarla içi örneklemelerde W biçimli zikzak rota izlenerek 0,25 m²'lik quadratlar kullanılmıştır. Her quadratta kanyaş birey sayısı, varlık–yokluk durumu ve kaplama oranı kaydedilmiş; elde edilen veriler betimsel istatistikler ve yoğunluk temelli kantitatif Sørensen benzerlik indeksi ile değerlendirilmiştir. Mardin genelinde kanyaşın ortalama yoğunluğu 11,28 adet/m², rastlama sıklığı %68,68 ve kaplama alanı %17,66 olarak belirlenmiştir. İlçe bazında en yüksek yoğunluk, rastlama sıklığı ve kaplama alanı değerleri sırasıyla 13,60 adet/m², %80,00 ve %41,50 ile Nusaybin'de saptanmıştır. Artuklu'da 13,20 adet/m² yoğunluk, %70,00 rastlama sıklığı ve %24,50 kaplama alanı; Kızıltepe'de 11,22 adet/m², %63,64 ve %16,48; Derik'te ise 10,70 adet/m², %75,83 ve %14,71 değerleri kaydedilmiştir. İlçeler arasındaki Sørensen benzerlik katsayılarının %88,06–98,50 arasında değişmesi, kanyaş bulaşıklığının bölge genelinde yüksek düzeyde benzerlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuçlar, kanyaşın Mardin ili mısır üretim alanlarında yaygın ve güçlü bir rekabet baskısı oluşturduğunu; mücadelenin yalnızca çıkış sonrası herbisit uygulamalarına dayandırılmaması, uygun toprak işleme, ürün rotasyonu, tarla ve ekipman hijyeni ile düzenli izlemeyi bir araya getiren entegre yabancı ot yönetimi yaklaşımının uygulanması gerektiğini göstermektedir.

This study aimed to determine the infestation status of johnsongrass [Sorghum halepense (L.) Pers.] in second-crop maize fields of Mardin Province based on density, frequency of occurrence, and ground cover, and to quantify the similarity among districts. The survey was conducted during the 2025 second-crop maize growing season in 76 accessible fields for which permission was obtained in the districts of Artuklu, Derik, Kızıltepe, and Nusaybin. Surveys were carried out when maize plants were at the 4–8-leaf growth stage. Within each field, a W-shaped zigzag route was followed, and 0,25 m² quadrats were used for sampling. The number of johnsongrass individuals, presence or absence, and percentage ground cover were recorded in each quadrat. The data were evaluated using descriptive statistics and a density-based quantitative Sørensen similarity index. Across Mardin Province, mean johnsongrass density, frequency of occurrence, and ground cover were 11,28 plants/m², 68,68%, and 17,66%, respectively. Nusaybin had the highest values for all three parameters, with a density of 13,60 plants/m², a frequency of occurrence of 80,00%, and a ground cover of 41,50%. The corresponding values were 13,20 plants/m², 70,00%, and 24,50% in Artuklu; 11,22 plants/m², 63,64%, and 16,48% in Kızıltepe; and 10,70 plants/m², 75,83%, and 14,71% in Derik. Sørensen similarity coefficients ranged from 88,06% to 98,50%, indicating a highly similar infestation pattern across the surveyed districts. These findings demonstrate that johnsongrass is widespread and exerts substantial competitive pressure in maize production areas of Mardin Province. Therefore, management should not rely solely on post-emergence herbicides; an integrated weed management strategy combining appropriate tillage, crop rotation, field and machinery hygiene, and regular monitoring is required.