Current Status and Conservation of Plant Genetic Resources in Türkiye

Plant genetic resources consist of local-wild varieties, wild plant species, improved cultivars, and seed diversity. Plant genetic resources are one of the most important biological heritages of countries, and Türkiye is particularly rich in terms of plant genetic diversity due to its geographical location, climate, and being situated along migration routes. These valuable resources are increasingly important as gene reserves for breeding programs and resilience against stress factors such as drought. However, due to many reasons such as rapid industrialization, urbanization, population growth, environmental and soil pollution, global warming, erosion and fire, these valuable resources have gradually decreased and some of them are in danger of extinction. The fundamental goal of preserving genetic resources is to ensure sustainable agriculture both in the present and in the future. This review provides an overview of fundamental information on plant genetic resources, including the historical development of collection efforts, the reasons for their endangerment, their areas of utilization, and their conservation.

Bitki genetik kaynakları, yerel-yabani çeşitler, yabani bitki türleri, ıslah edilmiş çeşitler ve tohum çeşitliliğinden oluşmaktadır. Bitki genetik kaynakları ülkelerin en önemli biyolojik miraslarından birisi olup; Türkiye, coğrafi konumu, iklimi ve göç yollarının üzerinde bulunması nedeniyle bitkisel genetik çeşitlilik yönünden oldukça zengindir. Bu değerli kaynaklar kuraklık gibi stres faktörlerine karşı dayanıklılık ve ıslahı programları için gen rezervi olup gün geçtikçe önemleri daha da artmaktadır. Ancak, hızlı sanayileşme, kentleşme, atan nüfus, çevre ve toprak kirliliği, küresel ısınma, erozyon ve yangın gibi pek çok nedenden dolayı bu değerli kaynaklar gün geçtikçe azalmış ve bazıları yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Genetik kaynakların korunmasındaki en temel amaç, günümüz ve gelecekte tarımın sürdürülebilir bir şekilde devamının sağlanmasıdır. Bu derlemede, bitkisel genetik kaynaklar ile ilgili temel bilgilere, kaynak toplama çalışmalarının tarihsel gelişimine, yok olma tehlikelerinin nedenlerine, kullanım alanlarına ve korunmasına yer verilmiştir.