DARBHANE-İ AMİRE NAZIRI SEYYİD ABDURRAHMAN FEYZİ BEY’İN MALLARININ MÜSADERE EDİLMESİ ve MUHALLEFÂTI (1819)

Abstract

Osmanlı sosyal ve ekonomik tarihi incelemelerinde araştırmacılar tarafından sık kullanılan arşiv dokümanlarından biri de muhallefat/tereke kayıtlarıdır. Araştırmacılar tarafından çeşitli açılardan değerlendirmeye tabi tutulan muhallefat kayıtlarında, ölen kişinin kişisel yaşantısı, aile yapıları hakkında bilgiler bulunabileceği gibi, hayatları boyunca tasarruflarında bulunan dokuma ürünleri, mutfak, mobilya ve hırdavat gibi ev eşyası, hayvanları ve gayrimenkulleri hakkında detaylı verilere ulaşılabilmektedir. Elde edilen bu veriler sayesinde, dönemin parasal ilişkileri (alacak-verecek), tüketim kalıpları, yaşam felsefesi, gündelik hayatta kullanılan araç-gereçlerin dağılımı, giyim ve kuşam anlayışları, üretim araçları ve kişisel servetin nasıl dağılım gösterdiği irdelenebilmektedir. Bu nedenledir ki muhallefat kayıtlarının tarih araştırmalarında oldukça mühim bir yerinin olduğu ve bu kaynak grubundan daha çok istifade edilmesi gerektiği düşüncesi hâkim olmuştur. Bu çalışmada, 19. yüzyılın başlarında Darbhane nazırlığı yapan Seyyid Abdurrahman Feyzi Bey’in menkul ve gayrimenkul mallarının müsadere edilmesinin gerekçeleri, müsaderede uygulanan işlemler ve emvalinin sosyo-iktisadi bağlamda incelenmesi ele alınmıştır.