Ekonomik Özgürlük ve Turizm İlişkisinin İncelenmesi: Seçili Ülkelere Yönelik Ampirik Kanıtlar

Abstract

Turizm en hızlı büyüyen sektörlerden biri olarak kabul edilmesi nedeniyle hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde oldukça önemli bir yere sahiptir. Turizmin desteklenmesinin ve teşvik edilmesinin temel nedenleri arasında; istihdam alanları oluşturması, döviz gelirlerini artırması döviz gelirlerinin artırılması, ödemeler dengesine olumlu katkı sağlaması ve bölgeler arası dengesizliği giderici etkileri gösterilmektedir. Dolayısıyla turizm sektörünün ülke ekonomisin gelişmesini ve kalkınmasını sağlayan en önemli unsurlardan biri olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte ekonomik büyümenin sağlanması açısından ön plana çıkan ekonomik özgürlük turizmde rekabet gücünün artırılması bakımından da büyük önem taşımaktadır. Ayrıca ekonomik özgürlük seviyesinin yüksek düzeyde olması, turist sayısının ve gelirlerin artmasını sağladığı için turizm sektörünü olumlu bir şekilde etkilediği belirtilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı ekonomik özgürlüğün turizm üzerindeki etkisinin ampirik olarak incelenmesidir. Araştırmada turist sayısı bakımından dünya sıralamasında öne çıkan beş ülke (ABD, İspanya, Türkiye, Fransa ve İtalya) seçilmiştir. Bu ülkelere yönelik 1995-2022 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak panel veri yöntemiyle ampirik analizde bulunulmuştur. Canning ve Pedroni (2008) nedensellik testi sonuçlarına göre, ABD, İspanya, Fransa ve İtalya ülkelerinde ekonomik özgürlükten turizm gelirlerine yönelik nedensellik olduğu gözlenmiştir. Çalışmada elde edilen bir diğer sonuca göre ekonomik özgürlük endeksinde meydana gelen artışın turizm gelirlerinde artış meydana getirdiği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda en yüksek artışın ABD’de en küçük artışın ise İspanya’da gerçekleştiği belirlenmiştir.