SEVR ANTLAŞMASI’NIN ARDINDAN İZMİR’DE ORTAYA ÇIKAN BİR KRİZ: ABD İLE YUNANİSTAN ARASINDA VERGİ ANLAŞMAZLIĞI

Abstract

15 Mayıs 1919’da İzmir’i işgal eden Yunanistan uyguladığı politikalarla bu bölgedekontrolünü artırmaya çalışmıştır. Sevr Antlaşması’yla beraber İzmir’i artık Yunanistan’ın birparçası olarak kabul eden Yunan yetkililer İzmir’de özellikle ekonomik alanda radikal kararlaralmaya başlamışlardır. Bu durum İzmir’de ticari faaliyetleri olan ABD’yi rahatsız etmiş veiki ülkeyi karşı karşıya getirmiştir. Bu çalışma Sevr Antlaşması’nın ardından Yunanistan’ınuyguladığı vergi politikalarına ABD tarafından gösterilen tepkileri arşiv belgeleri ışığındaincelemektedir. Sevr Antlaşması’nın ardından Yunanistan’ın ilk yaptığı girişimlerden birisiİzmir’de kapitülasyonları kaldırmaya yönelik olmuştur. Ancak bu durum ABD tarafındankabul görmemiştir. ABD daha önceden kapitülasyonlar üzerinden belirlenen vergiler dışındahiçbir vergi ödemek istememiştir. Ancak Yunanistan başka isimler adı altında yeni vergilergetirmiştir. Özellikle Amerikan şirketi Standard Oil’in yeni vergi ödemeyi kabul etmemesiüzerine bu şirketin faaliyetleri Yunan yönetimi tarafından askıya alınmıştır. Bu durum ikiülke ilişkilerini germiş ve ABD Dışişleri Bakanı devreye girmiştir. Bunun dışında Yunanyönetimi İstanbul’da ithalat vergileri önceden ödenmiş mallar için İzmir’de yeniden ayrıbir vergi almaya başlamıştır. Bu durum da ABD’nin tepkisini çekmiştir. ABD’nin İzmirKonsolosu, sorunun çözümü için çeşitli görüşmeler gerçekleştirmiştir. Ancak ABD açısındanistenilen sonuç elde edilememiştir. İzmir’in Yunan işgali altında bulunduğu süre boyuncavergi konusu iki ülke arasında sorun teşkil etmeye devam etmiştir.