Peyzaj Mimarlığında Üretken Yapay Zeka Destekli Senaryo Geliştirme Yaklaşımlarına Bir Bakış

[ X ]

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Mersin University

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu makalede, Peyzaj Mimarlığı alanında Yapay Zeka destekli senaryo üretimi araştırmalarının evrimi, ilerlemesi ve mevcut durumu hakkında kapsamlı bir inceleme sunulmaktadır. Bu teknolojik gelişme aslında, statik “nesneler” tasarlamaktan, zaman içinde kendi kendine adapte olabilen ve gelişebilen dinamik “süreçler” ve “sistemler” geliştirmeye doğru kayan derin bir paradigma dönüşümünü mümkün kılmaktadır. Çalışmada, kural tabanlı optimizasyon olan Parametrik Üretken Tasarım, ağlar arasındaki rekabetçi eğitimden yararlanan Üretken Çekişmeli Ağlar ve anlık kavramsal görselleştirme üreten Metinden-Görüntüye modeller gibi temel üretken yöntemler ele alınmıştır. Bunlar, tasarımın çıktılarını ortaya koymak için bir araç olmanın yanı sıra, bilgilendirilmiş saha çalışması analizleri ve performansa dayalı optimizasyon için kullanılan araçlardır. Bu değerlendirmeler dakikalar içinde yüzlerce hatta binlerce tasarım alternatifi haline getirilmektedir. Bunun yanı sıra, çalışmada yaratıcılık, algoritmik önyargı ve şeffaflık ile ilgili kritik endişelerin anlaşılmasına eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Yapay zeka sistemlerinin, eğitim verilerinde mevcut olan insan önyargılarına dayalı sonuçlar üretme potansiyeline sahip olduğu ve bu nedenle bu modellerin, önemli güven sorunları yaratabilecekleri de vurgulanmaktadır. Böylesi olumsuz durumlara müdahale etmek için araştırmada, yorumlanabilirlik sağlayan Açıklanabilir Yapay Zeka tekniklerinin yanı sıra Onay Önyargısı ve Otomasyon Önyargısı gibi bilişsel önyargıları en aza indirmek için Kullanıcı Arayüzü/Kullanıcı Deneyimi tasarım sistemleri de ele alınmıştır. Araştırma, yapay zekanın statik çıktı üretmenin yanı sıra dinamik, uyarlanabilir ve rejeneratif peyzaj sistemlerinin tasarımında etken bir rol oynamayı içerdiği Pekiştirmeli Öğrenme ve Dünya Modelleri gibi daha sofistike kavramları tartışmaya açmıştır.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

G.A.R.D.E.N. tekniği, üretken yapay zeka, peyzaj mimarlığı, senaryo üretimi

Kaynak

Eskiz: Şehir ve Bölge PLanlama Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

07

Sayı

02

Künye