Aşk Nedir? Âşık Kimdir? Klasik Türk Edebiyatında Kadın Şairlerin Aşkı ve Âşığı Tanımlama Biçimleri

Abstract

Klasik Türk edebiyatının ilk kadın şairi Zeyneb Hatun 15. yüzyılda sahada varlık göstermiş ve bununla birlikte de en meşhuru olmuştur. Muhtevası ve yapısı önceden belirlenmiş olan klasik Türk şiirinin kuralları kadın şairler tarafından da tatbik edilmiş ve geleneğe bağlı şiirler yazmak kabul görmek anlamında onlar için mühim bir mevzu olmuştur. Şiirimizde âşığın ve maşukun cinsiyeti her ne kadar açıkça ifade edilmese de betimlenen fiziksel özellikler bizlere âşığın erkek, maşukun da kadın olduğunu sezdirmektedir. Kadın şairler çoğunlukla bu teamüle uymuşlar fakat bazı zamanlar kendi seslerini gizleyememiş ve okuyucuya âşık kadın kimlikleriyle seslenmişlerdir. Klasik Türk şiiri geleneğinde aşkın nasıl tanımlandığı ve işlendiği pek çok çalışma ile ortaya konmaya çalışılmıştır ve fakat ortaya konan neredeyse tüm çalışmalar erkek divan şairlerinin dilinden yansıyan aşkın tarifine odaklanmaktadır. Bu çalışmada aşk nedir, âşık kimdir mevzuu kadın şairlerin kendi dilinden tanımlanmaya çalışacak ve delil olarak şiirlerinden örnekler sunulacaktır. Çalışma kapsamında Zeyneb Hatun, Mihrî Hatun, Fıtnat Hanım, Leylâ Hanım, Şeref Hanım ve Âdile Sultan’ın şiirleri incelenmiş ve şiirlerini yazarken çoğu zaman teamüle uygun olsa da zaman zaman başkaldıran zaman zaman yüz çevirmeyi seçen kadın şairlerin bunu yaparken bazen de cinsiyetlerini açık edişleri bu çalışma ile irdelenmeye çalışılmıştır.