E-7 Ülkelerinde Sağlık Harcamaları ile İnsani Gelişmişlik Endeksi Arasındaki İlişki: Fourier Yaklaşımı

Abstract

Küresel ekonomide önemli bir büyüklüğe sahip olan E-7 ülkelerindeki makroekonomik gelişmeler araştırmacıların\rilgisini çekmektedir. Bu ülkelerde yapılan sağlık harcamalarının insani gelişmişlik endeksi ile bir ilişkisi bulunup\rbulunmadığının ve eğer varsa bu ilişkinin yönünün incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu\rçalışmada, E-7 ülkelerinde sağlık harcamaları ile insani gelişme endeksi arasındaki ilişki, 2000-2018 dönemi\ryıllık veriler kullanılarak incelenmiştir. Analizlerde kırılmalı panel LM birim kök testi, panel Fourier eşbütünleşme\rtesti ve panel Fourier nedensellik testi kullanılmıştır. Eşbütünleşme testi sonucunda sağlık harcamaları ile insani\rgelişme endeksi arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Nedensellik testi sonuçlarına göre ise\rMeksika için sağlık harcamalarından insani gelişme endeksine doğru, Hindistan için insani gelişme endeksinden\rsağlık harcamalarına doğru nedensellik ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir.