MAJESTELERİNİN SADIK ASKERLERİ: ÇANAKKALE CEPHESİ’NDE BÜYÜK BRİTANYA’YA BAĞLI BİRLİKLER

Abstract

I. Dünya Savaşı’nın en kanlı safhasını teşkil eden ÇanakkaleCephesi’nin savaş tarihi açısından yol açtığı sonuçlar yerli ve yabancıbirçok araştırmaya konu olmuştur. Görünürde İtilaf ve İttifak bloklarıarasında cereyan eden Çanakkale Cephesi’nin XX. yüzyılda yenibir görünüm kazanan ulusçu ve bağımsızlıkçı hareketlere ilhamkaynağı olduğu gerçeği ise tarih araştırmalarında genellikle göz ardıedilen bir husustur. İngiliz kolonilerinden temin edilen Avustralya veYeni Zelandalı askerlerin oluşturdukları ANZAC ordusu, İrlandalıaskerlerden kurulan 10. Tümen ve İskoç birliklerinden oluşan 52. PiyadeTümeni Çanakkale Cephesi’nde çok kötü şartlar altında gerçekleşenmuharebelerde verilen görevleri yapmışlardır. Sözü edilen İngiltere’yebağlı birlikleri I. Dünya Savaşı’ndaki diğer cephelerde olduğu gibiÇanakkale Cephesi’nde de motive eden hususlar; İngiliz Kraliyeti ’nekarşı duyulan sadakat bağları, dinsel sorumluluklar ve siyasi ilişkilerşeklinde sıralanabilir. Savaşın başlarında çok yoğun duygularla motiveolabilen askeri birlikler ve kolonilerdeki kamuoyu, cephede ağırkayıplar verilmesinden sonra derin endişelere sürüklenmiştir. Cephedeverilen bu ağır kayıplar ve askerlerin içinde bulunduğu kötü koşullardönemin en etkili kitle iletişim aracı olan yazılı basın aracılığıylailgili koloni toplumlarına iletilmiştir. Bu çalışmada ağırlıklı olarak koloni birliklerinin Çanakkale Cephesi’ndeki faaliyetlerinin kendikamuoylarında nasıl takip edildiği ve hangi duyguları uyandırdığıhususu üzerinde durulmuştur. Çanakkale Cephesi’nde muharebelerinsürdüğü dönemde İngiliz yönetiminde olan koloni devletlerindeyayınlanan gazete koleksiyonları üzerinde tarama yapılarak elde edilenverilerin araştırma ve monografi eserleriyle karşılaştırılmasının, buçalışmanın temel hipotezini oluşturan İngiliz kolonilerinde savaş veuluslaşma arasındaki bağı ortaya koyabileceği düşünülmektedir.