Karasal Salyangoz (Helix lucorum L.) Midesinden Elde Edilen Enzim Bileşenleri Kullanılarak Çavdar (Secale spp.) Türlerinde Karyotip Analizi

Abstract

Karasal salyangoz (Helix lucorum L.), Helicidae ailesine ait, ormanlarda venemli bölgelerde yaşar; yaprak, ağaç kabuğu ve bol miktarda selüloz içerenbitkilerden beslenir. Karasal salyangozun sindirim sistemi, sellülözik materyalisindirebilen özel enzim bileşenlerine sahiptir. Aseto karmin, Aceto orsein,Feulgen ve farklı boyar maddeler kullanılarak yapılan kromozom ve karyotipanalizi çalışmalarında, türe ait karakterlere bağlı olarak kromozom boyu, tanenmiktarı ve kromozom karşılaştırmalarında sorunlar yaşanmıştır. Karasalyangozu midesinin enzimatik bileşenleri, sitoplazma ve hücre duvarıyumuşaması üzerinde etkili olmuştur. Çalışmada, çavdar (Secale spp.) bitkisineait iki türde, en iyi ve kolay şekilde kromozomların ayrılması ve dağılmasıamacıyla bu bileşenler kullanılmıştır. Sitaz ve diğer enzimlerin aktif birkarışımını içeren enzimatik bileşenleri kullanmak amacıyla, karasalsalyangozlar İran’ın kuzey batısındaki nemli Arasbaran Ormanları’ndantoplanmış, bileşenler elde edilmiş ve soğuk koşullarda muhafazası sağlanmıştır.İki çavdar türünün (Secale cereale L. ve S. montanum) çimlenmiş tohumlarınınkök uçları ?-bromonaftalin solüsyonunda ön işleme tabi tutulmuş ve aseto-ironhematoxylin boyar madde ile boyanmıştır. Daha sonra, sitoplazmayıbelirginleştirmek, hücre duvarını yumuşatmak ve tatminkar bir kromozomyayılması ve ayrılması elde etmek amacıyla kara salyangozu midesinden eldeedilen enzimler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kara salyangozu midesininenzimatik bileşenleri kullanılarak, her iki türde kromozomlar açık bir şekildeayırt edilmiş ve, iyi bir metafaz safhası ve dağılımı gözlemlenmiştir.Kromozomlar bozulmadan kalırken, tüm hücrelerin tamamen ayrılması kolaybir şekilde sağlanmıştır. Çavdar türleri (Secale spp.) 2n=2x=14 kromozomasahiptir ve diploiddir. Her iki türde de satellit (uydu) kromozom vardır vesatellitler, kromozomların kısa kolları üzerinde bulunmaktadır