KÜRESEL GÖÇ ARTARKEN ‘GÖÇMEN OMBUDSMANLIĞI’NIN GEREKLİLİĞİ: OMBUDSMAN RAPORLARI ÜZERİNDEN İNCELEME

Abstract

Uluslararası göçlerde meydana gelen artış, göçmenlere yönelik tepkileri artırmakta ve göçmenlere kötü muameleleri yaygınlaştırmaktadır. Gittikleri ülkelerde istenmeyen kişiler olarak göçmenlere uluslararası mekanizmanın gerektirdiği kurallara aykırı davranılmaktadır. Uluslararası göçler sonrasında farklı din, dil ya da ırktan olmaları nedeniyle göçmenlerin maruz kaldıkları ayrımcılığın yanında uğradıkları haksızlıkların resmi makamlarca dikkate alınmayışı, önemli sorunlara kaynaklık etmektedir. Göçmelerin yaşadıkları sorunların çözüme kavuşturulması için şikâyetlerin ortaya konulması gerekir. Bu noktada ombudsman kurumlarının önemli etkiye sahip olduğu görülmektedir. Ombudsmanların hem göç politikalarının uygulanmasını izleme hem de sorunları tespit ederek yönetimlerin kendilerini iyileştirmelerine yönelik etkileri vardır. Çalışmanın amacı, göçmenlere karşı değişen olumsuz tutum nedeniyle özel amaçlı bir göçmen ombudsmanlığının gerekliliğini ortaya koymaktır. Bu amaca ulaşmak için farklı ülke ombudsmanlarının hazırladıkları raporlar aracılığıyla göçmenlerin yaşadığı sıkıntılar ve uğradıkları hak ihlalleri incelenmiştir. Farklı ülke ombudsmanlarının raporlarında ise göçmen başvurularına yönelik değerlendirmelerin uzun sürmesi, göçmen barınma ve tutukevlerinin aşırı kalabalık olması, geri itmeler ve toplu sınır dışı etmeler, etnik taciz, bürokratik engeller, kötü beslenme ve sağlık koşulları, ücret ayrımcılığı, polis şiddeti, din temelli göçmen kotası ve bu sorunlar karşısında bağımsız ve etkili soruşturmaların yapılmayışı gibi konular dikkat çekmektedir. Çeşitli konularla ilgilenmesi ve iş yükünün fazlalığına rağmen genel ombudsmanlıklara yansıyan göçmenlerle ilgili bu sorunlar ciddi boyuttadır. Sonuç olarak küresel düzeyde artan göçün yöneldiği ülkelerde göçmenlere uygulanan ağır baskı ve haksızlıkların gündeme alınmasında ve giderilmesinde “göçmen ombudsmanlığı” gibi özel amaçlı bağımsız yönetsel yapılara olan ihtiyaç artmaktadır.