The Theme of Old Age as Praise and Criticism in Al-Tha?alibi’s Literary Work et-Temsîl ve’l-Muhâdara

This study examines the poetry and prose examples addressing old age found in et-Temsîl ve’l-muhâdara, a work by Abu Mansur ?Abd al-Malik b. Muhammed b. Isma?il al-Tha?alibi. The research includes laudatory and critical expressions of old age in al-Tha??lib?’s text, analyzing their depth of meaning and literary qualities. The study demonstrates the role of scholarly works on old age in shaping societal perceptions of aging. It also underscores that the texts compiled by al-Tha??lib? provide a rich example of old-age narratives and representations developed within Arabic literature. According to the study's key findings, old age is portrayed in al-Tha?alibi’s work both as a period of wisdom, maturity, and sagacity and as a harbinger of death, a source of flaws, and a phase of life fraught with difficulties. In texts praising old age, gray hair is depicted as a symbol of knowledge and experience. At the same time, in those criticizing it, it is portrayed as an indicator of approaching death and decay. It is observed that al-Tha??lib? offers a compilation of literature encompassing both individual wisdom and societal perceptions of old age, revealing various facets of how old age is understood.

Bu çalışma, Ebû Mansûr Abdülmelik b. Muhammed b. İsmâîl es-Seâlibî’nin et-Temsîl ve’l-muhâdara adlı eserinde yer alıp yaşlılığı konu edinen şiir ve nesir örneklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada Seâlibî’nin yaşlılığı hem öven hem de yeren ifadelerine yer verilmiş, bu ifadelerin mânâ derinlikleri ve edebî özellikleri çözümlemeye tabi tutulmuştur. Çalışmamız, yaşlılığı konu edinen edebî eserlerin yaşlılık algısını şekillendirmedeki rolünü gözler önüne sermesi açısından önemlidir. Aynı zamanda, Seâlibî’nin eserinde topladığı bu metinlerin, Arap edebiyatında yaşlılık üzerine gelişen anlatı ve temsillerin zengin bir örneğini sunduğu vurgulanmaktadır. Araştırmanın temel bulgularına göre yaşlılık, Seâlibî’nin eserinde bazen hikmet, olgunluk ve bilgelik ile övülürken bazen de ölümün habercisi, kusurların kaynağı ve hayatın zorluklarla dolu bir dönemi olarak yerilmektedir. Yaşlılığı öven metinlerde ak saçlar, bilgi ve tecrübenin bir sembolü olarak sunulurken, yaşlılığı yeren metinlerde ak saçlar, ölüm ve çürümeye yaklaşmanın bir işareti olarak betimlenmiştir. Seâlibî’nin, yaşlılık üzerine hem bireysel hikmetler hem de toplumsal algıları barındıran bir literatür derlemesi sunduğu, yaşlılık algısının çeşitli yönlerini açığa çıkardığı görülmüştür.