Farklı özelliklerdeki topraklarda redoks potansiyelindeki değişimlerin Fe ve Mn yarayışlılığına etkisi

Abstract

Kış ayları boyunca toprakların hemen hemen doygun şartlarda kalması redoks potansiyelinidüşürmekte bu da örnekleme zamanına bağlı olarak topraklarda farklı yarayışlı elementkonsantrasyonlarına neden olmaktadır. Topraklara giren oksijen miktarına bağlı olarak redoksreaksiyonlarında meydana gelen değişimler demir (Fe) ve mangan (Mn) yarayışlılığını önemliölçüde değiştirmektedir. Bu nedenle bu çalışmada indirgen koşulların süresine bağlı olaraktopraklardaki yarayışlı Fe ve Mn miktarlarının nasıl değiştiği incelenmiştir. Bu amaçlaözellikleri farklı 15 yüzey toprağı (0-30 cm) 1:1 toprak su karışımıyla sağlanan indirgenşartlarda sabit sıcaklıkta (22±2 °C) 91 gün inkübasyona bırakılmıştır. İnkübasyonun 3, 7, 14,21, 31, 45, 60, 91. günlerinde pH, ORP, DTPA-Fe ve DTPA-Mn analizleri yapılmıştır.Sonuçlar redoks potansiyelinin DTPA ile ekstrakte edilebilen yarayışlı Fe ve Mnkonsantrasyonunu önemli ölçüde etkileyerek değiştirdiği gözlemlenmiştir. Bu değişim,inkübasyon süresine ve toprak özelliklerine bağlı olarak farklılıklar göstermiştir. Sonuç olaraktopraklarda yarayışlı Fe ve Mn konsantrasyonu belirlenirken toprakların rutin analizleriiçerisine ORP parametresinin de ilave edilmesinin aynı arazinin farklı dönemlerindeki analizsonuçlarının karşılaştırılmasında faydalı olacağı düşünülmektedir.