KÜRESEL EKONOMİK POLİTİKA BELİRSİZLİK ENDEKSİ İLE BIST VADELİ VE SPOT PİYASALARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TESPİTİ

Abstract

Bu çalışmada küresel ekonomik politika belirsizlik endeksi (GEPU) ile BIST vadeli ve spot piyasaları arasındaki nedensellik ilişkisi Toda-Yamamoto testi ile sınanmıştır. Spot piyasasını temsilen BIST 100 Endeksi (BIST100)BIST Hizmet Endeksi (BISTHIZMET)BIST Mali Endeksi (BISTMALI)BIST Sınai Endeksi (BISTSINAI) ve BIST Teknoloji Endeksi (BISTTEKNOLOJI); vadeli piyasaları temsilen ise BIST 30 Vadeli Endeks (BIST30VADELI) verileri kullanılmıştır. Araştırma 2005:M3-2025:M8 ta- rihi aralığındaki aylık veriler ile incelenmiştir. Sonuç olarak GEPU ile BISTHIZMETBISTSINAIBISTTEKNOLOJIBIST100 değişkenleri arasında tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu belirlen- miştir. Ayrıca BISTMALI değişkeni ile çift yönlü bir nedenselliğin olduğu ve BIST30VADELI ile her- hangi bir nedenselliğin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu çalışmaTürkiye’nin sermaye piya- saları bağlamında makroekonomik belirsizliklerin finansal piyasalara yansıma kanallarını ampirik olarak ortaya koyması bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Özelliklevadeli işlem piyasalarının (türev araçlar) belirsizlik dönemlerinde riskten korunma (hedging) işlevini ne ölçüde yerine getirdiğini ve spot piyasa fiyat oluşumlarına olan etkisini incelemesifinansal istikrar politikalarının geliştirilme- sine yönelik önemli içgörüler sağlamaktadır. Dolayısıyla ekonomik belirsizlikpiyasa etkileşimi ve risk yönetimi temalarını bütüncül biçimde ele alması bakımından hem akademik literatüre hem de politika yapıcılar ile yatırımcılar için pratik anlamda katkı sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlarekonomik politika belirsizliği karşısında BIST piyasalarının duyarlılığını ortaya koyarakpiyasa katılımcılarının stratejik karar alma süreçlerine ışık tutmaktadır.