Türkiye’de Tarım Sektörünün Vergi Geçmişi

Abstract

Tarım sektörü ülkeler için en önemli sektörlerden biridir. Tarım sektörü aynı zamanda diğer sektörler için de itici güç olmaktadır. Tarım sektörünün ekonomiye etkisi pek çok makro-ekonomik veriyi etkilemekle birlikte kamu gelirlerinin değişimine de neden olmaktadır. Tarım kesiminin ekonomiye etkisi yeni kurulan cumhuriyette bariz bir biçimde kendini göstermektedir. Hem 1. Dünya Savaşı hem de Kurtuluş Savaşı’nın etkisiyle tarım ile ilgilenen bireyler olumsuz etkilenmiştir. Sonraki yıllarda bu durum ekonomik göstergeler üzerinde de etkili olmuştur. Âşar Vergis’inin kaldırılması, tarım vergileri kapsamında ilk önemli olay durumundadır. Âşar Vergisi’nin kaldırılması tarım kesimi tarafından olumlu karşılanırken sonraki süreçte kamu gelirlerinin olumsuz etkilenmesine neden olmuştur. Yine Hayvan Vergileri ve Toprak Mahsulleri Vergisi de diğer önemli tarım vergileri arasında yer almıştır. Çok partili sisteme geçiş ile birlikte devletçilikten uzaklaşılarak daha liberal bir ekonomik sisteme geçilmesi vergi sistemini de etkilemiştir. Özellikle ilk Gelir Vergisi Kanunu’nda gelirin unsurları arasında zirai kazançların sayılmaması, ardından zirai kazançların da gelirin unsurlarına dâhil edilmesi tıpkı cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan ekonomik modelin vergi kanunlarını direkt olarak belirlediğinin göstergesidir. Gelir Vergisi Kanunu’nun zirai kazançları içermesi; daha adil ve daha kapsayıcı bir vergi uygulamasına geçildiğinin kanıtı olmuştur.