Türkiye ile Azerbaycan’ın Kafkasların Güvenliği İçin Karabağ Mücadelesi ve Rusya Faktörü

Abstract

Kafkas’ın en büyük mücadele sahası olan Karabağ’ın büyük bölümü Kuzey Azerbaycan sınırları içerisinde, güney bölümü ise İran (Güney Azerbaycan) sınırları içinde kalmıştır. Dolayısıyla Kafkas’ın hâkim bir noktasında, Ermenistan ve İran’ı kontrol edebilecek bir konumdadır. Tarih boyunca Türklerin egemen olduğu bu coğrafyaya sürekli dışarıdan müdahaleler yapılmıştır. Bu müdahaleye XVI. yüzyılda bir daha çıkmamak üzere Ruslar da katılmıştır. Her zaman büyük güçlerin dikkatini çeken Kafkaslar, Türkiye için de Osmanlı’dan beri o denli önem taşımıştır. Dağlık ve ovalık kısımlardan oluşan Karabağ’ın özellikle dağlık kısmı savaşın daha doğrusu terörün gölgesindeki yerlerden biridir. Bilindiği üzere Kafkasların büyük çoğunluğunu Müslüman Türk halkları ve onlara yakın kültürler teşkil etmektedir. Çalışmada bölgede yabancı unsur olan Ermeniler ve Rus müdahalesi sonucu yaşanan tarihi olaylar kronolojiye sadık kalınarak özetlenmiştir. Ayrıca bölgenin sorun haline gelme süreci açıklanarak I. ve II. Karabağ savaşları üzerinde durulmuştur.