Molla Halil Es-siirdî'nin Telhîsu'z-zevâcir an İktirâfi'l-kebâir adlı eserinin tahkik ve tahlili (Cinâyât-hâtime)

10/16. yüzyılda yaşamış olan İbn Hacer el-Heytemî, fıkıh ve hadis başta olmak üzere muhtelif alanlarda oldukça önemli eserler kaleme almıştır. O, insanların umursamadan günahlara daldıklarını düşünerek bundan sakındırmak amacıyla ez-Zevâcir 'an iktirâfi'l-kebâir adlı kitabını yazmıştır. Bu kitabında İbn Hacer; âyet, hadis ve âlimlerin görüşlerine referansta bulunarak 467 tane büyük günah (kebâir) çeşidinden ayrıntılı bir şekilde bahsetmiştir. Sonuç kısmında da tövbe, Cennet, Cehennem ve şefaat gibi konuları incelemiştir. 18. yüzyılın son yarısı ile 19. yüzyılın ilk yarısı arasında yaşamış olan Molla Halil es-Siirdî, bazı tasarruflarda bulunarak İbn Hacer el-Heytemî'nin mezkûr eserini ihtisâr etmiştir. O, bazı detayları hazfederek kısaltmalara gitmiş, metne yaptığı dokunuşlarla birtakım büyük günahları bir başlık altında toplamıştır. Böylelikle büyük günahların sayısını 467'den 203'e indirmiştir. Bu çalışmamızda biz, Molla Halil'in Telhîsu'z-Zevâcir adlı yazma eserinin sondan yaklaşık üçte birlik kısmını tahkik ettik. Tahkik çalışmamız; "cinâyetler" (cinâyât), "ridde", "haddler" (hudûd), "yeminler" (eymân), "şehâdetler" (şehadât) ve "sonuç" (hâtime) bölümlerini kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: İbn Hacer el-Heytemî, Molla Halil es-Siirdî, Zevâcir, Kebâir, Telhîsu'z-Zevâcir.

Ibn Hajar al-Haytami lived in the fiftheenth century, He wrote important works in various Islamic sciences, especially in jurisprudence and hadith, His book "Al-Zawajir fi Iqtiraf al-Kaba'ir "warns people against committing sins carelessly, In this book he details 467 major sins, supported by Quranic verses, Prophetic Hadiths, and scholars' opinions. In the end, he discussed topics such as repentance, heaven and hell, and intercession. Mullah Khalil al-Si'irdi, may Allah have mercy on him, who lived between the last half of the eighteenth century and the first half of the nineteenth century, summarized the aforementioned book of Ibn Hajar al-Haytami through some interventions in the text, omitting some details and collecting some major sins under one title, thus reducing the number of major sins from 467 to 203 large, and my work in the study and investigation included almost the last third of the manuscript, which includes sections (felonies, apostasy, borders, oaths, testimonies and conclusion). Key words: Ibn Hajar al-Haytami, Mulla Khalil al-Si'irdi, al-Zawajir, Major Sins, Talkhis al-Zawajir.