Dünya Ekonomisinde Turizm ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Bir Eş-Bütünleşme Analizi (2005-2017)

Abstract

Bu çalışmanın amacı, 2005-2017 döneminde dünya geneli (124) başta olmak üzere farklı gelir gruplarında yüksek (47), yüksek orta (33), düşük orta (32) ve düşük gelirli (12) ülkeler için uluslararası turizm gelirleri- nin toplam ihracattaki payıyla büyüme oranları arasındaki uzun dönemli ilişkiyi görgül olarak araştırmak- tır. Burada uzun dönem ile üretim ölçeğinin değiştirilebileceği zaman dilimi kastedilmektedir. Veriler Dünya Bankası istatistiklerinden alınmıştır. Söz konusu dönemin seçilme nedeni, dünya genelinde analiz amaçlandı- ğından, verilerin eksiksiz ve ülke sayısının en fazla olduğu dönem olmasıdır. Panel eşbütünleşme yaklaşımıyla gerçekleştirilen analiz sonuçları dünya genelindeki turizm-büyüme uzun dönemli ilişkisinin pozitif olduğunu göstermektedir. Fakat analiz ülkeler gelir gruplarına göre sınıflandırılıp tekrarlandığında, yüksek ve düşük gelir grubu ülkelerde uzun dönemli ilişki bulunamazken, orta gelir grubu ülkelerde uzun dönemli ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar, turizm-büyüme ilişkisinde ülkelerin gelir düzeylerinin belirleyici olduğunu göstermektedir.