OECD Ülkelerinde Ekolojik Sürdürülebilirlik

Abstract

Yirmi birinci yüzyılda insanlığın karşı karşıya kaldığı en büyük tehditlerden biri

ekolojik dengenin bozulması ve buna bağlı olarak yaşanan iklim değişikliğidir. Bu çalışma

OECD ülkelerinde ekolojik sürdürülebilirlik ile ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji arasındaki ilişkiyi Çevresel Kuznets Eğrisi (EKC) hipotezi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma 1995-2021 dönemini kapsayan ve 31 OECD ülkesinden oluşan dengeli panel veri setine dayanmaktadır. Ekonometrik modelde ekolojik ayak izi bağımlı değişken olarak

ekonomik büyüme (kişi başı gelir ve gelirin karesi) ile yenilenebilir enerji tüketimi bağımsız değişkenler olarak kentleşme

ticari açıklık ve sanayileşme ise kontrol değişkenleri olarak yer almaktadır. Analizlerde

durağanlık CIPS birim kök testi ile uzun dönemli ilişkiler Westerlund eşbütünleşme testi ile ve katsayı tahminleri ise CCE-MG yöntemi ile incelenmiştir. Bulgular

OECD ülkelerinde ekonomik büyüme ile ekolojik ayak izi arasında ters-U şeklinde bir ilişki olduğunu ortaya koyarak EKC hipotezini desteklemektedir. Kişi başı gelirin yaklaşık 7.730 dolara kadar ekolojik ayak izini arttırdığı bu eşik aşıldıktan sonra azalma eğilimine girdiği tespit edilmiştir. Ayrıca yenilenebilir enerji tüketimi ekolojik ayak izi üzerinde anlamlı ve negatif bir etkiye sahip iken kentleşme

ticari açıklık ve sanayileşme değişkenlerinin uzun dönemde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Ülke bazlı analizler bir grup ülkede geleneksel EKC hipotezini desteklerken

diğerlerinde U-şekilli veya belirsiz ilişkiler ortaya koyarak önemli bir heterojenlik varlığını göstermektedir. Bulgular OECD ülkelerinde çevresel bozulmanın temel belirleyicilerinin ekonomik büyümenin niteliği ve enerji tüketiminin yapısı olduğunu göstermektedir. Sonuçlar

sürdürülebilir büyümenin sağlanabilmesi için şu politikaların uygulanmasını önermektedir: (1) Çevre dostu enerjiye geçişi hızlandırmak amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik düşük faizli krediler

vergi indirimleri ve yeşil tahvil gibi finansal teşviklerin artırılması (2) Enerji verimliliğini sağlayan Ar-Ge faaliyetlerine yatırım yapılması

(3) Ülkeler arasındaki yapısal heterojenlik dikkate alınarak tek tip politikalar yerine her ülkenin kendi dinamiklerine özgü sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesi.