Tuz Stresi Altında Karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench.)’ın Çimlenmesi ve Fide Büyümesi Üzerine Borik Asit ile Tohum Ön Uygulamasının Etkisi

Abstract

Tuzlulukbitkilerin çimlenmesinibüyümesini ve verimliliğini olumsuz yönde etkileyen dünya çapında ciddi bir sorundur. Tohum ön uygulaması (priming)başta tuz stresi olmak üzere birçok abiyotik stres fakörlerinin etkisini hafifleterektohumların çimlenmesinifide gelişiminibitkilerin büyümesini ve verimini artıran bir tekniktir. Bu çalışmatuz stresi altındaki karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench.)’ın bor (B) ile priming uygulamasının çimlenme ve fide gelişimine etkisini incelemek için yürütülmüştür. Çalışmada karabuğday tohumlarıdört farklı konsantrasyon seviyesinde (123 ve 4 mM) borik asit (H3BO3) çözeltisi ile ön uygulamaya tabi tutulmuştur. Priming uygulamasından sonra bu tohumlarfarklı seviyelerde (0100 ve 200 mM) sodyum klorür (NaCl) ile muamele edilmiştir. Borik asit ve tuzluluğun çimlenme yüzdesiortalama çimlenme süresiçimlenme üniformite katsayısıçimlenme enerjisiçimlenme indeksifide yaş ağırlığı ve fide güç indeksi gibi farklı fizyolojik büyüme parametreleri üzerine etkisi gözlenmiştir. Priming uygulanmayan tohumların NaCl stresi altında daha az çimlenme performansı ve fide büyümesi gösterdiği gözlemlenmiştir. Borik asit ile ön işlem uygulanan tohumlar ön işlem uygulanmayan tohumlara kıyasla çimlenme ve fide gelişim özelliklerinde (çimlenme yüzdesi hariç) daha iyi büyüme göstermiştir. Bu sonuçlara göretuz stresi yaşanan alanlardaçimlenmeyi iyileştirmeye yönelik olarak ekim öncesi karabuğday tohumlarının 1.0 mM borik asit konsantrasyonu ile ön işleme tabi tutulması önerilmektedir.